Σάββατο, 28 Απριλίου 2012

Έόρτιος Ομιλία είς τόν Άγιον Γρηγόριον Παλαμάν




 http://www.imverias.gr/images/stories/agioi/agios_grigorios_palamas.jpg
ΕΟΡΤΙΟΣ  ΟΜΙΛΙΑ     ΕΙΣ ΤΟΝ  ΑΓΙΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΗΜΩΝ ΓΡΗΓΌΡΙΟΝ ΤΟΝ ΠΑΛΑΜΑΝ   
   ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ  ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟ ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΤΗΝ Β΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
   Στόν ερό Ναό τν σίων Μετεωριτν Πατέρων Καλαμπάκας
  πό το Καθηγουμένου τς ερς Μονς γίου Νικολάου ναπαυς γίων Μετεώρων.     ρχιμ. Πολυκάρπου
                                                 ΑΓΙΑ ΜΕΤΕΩΡΑ 20 /4/2011             «Φώτισόμουτό σκότος,                                                                 Ατή κετήριος εχή το σήμερα ορταζομένου ἁγίου Γρηγορίου το Παλαμ, πρός τήν Παναγία Μητέρα το Κυρίου καί θεο μᾶς Ἰησοῦ, πρέπει νά γίνει κραυγή το συγχρόνου ἀνθρώπου πο ζ ἐναγώνια στά φρικτά σκοτάδια το νο του καί στά πολυποίκιλα ἀνθρωπολογικά  μεταφυσικά ἀδιέξοδα τῶν συγχρόνων καιρῶνὔτε κοσμική σοφία, οὔτε ἀνθρώπινη πιστήμη μποροῦν νά καταξιώσουν τόν ἄνθρωπο ὅταν εἶναι ἀφώτιστος, ξένος πό τό φῶς καί τήν σοφία τῆς θείας Χάριτος το ἁγίου Πνεύματος, πο ἀνέδειξε πανσόφους τους ἁλιεῖς τῆς Γαλλιλαίας.      
Μέ τήν χάρι το θεο βρισκόμαστε στήν Β΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν, τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί στόν Μεγαλοπρέστατο Ναό τῶν Ὁσίων Μετεωριτῶν Πατέρων, που τελέσαμε τόν κατανυκτικό Ἑσπερινό, καί Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς προβάλλει σήμερα τήν προσωπικότητα το Ἁγίου Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου θεσσαλονίκης το Παλαμ.
Σεβασμιώτατε Πάτερ καί Δέσποτα τήν Εὐχή Σας, καί τήν Εὐλογία Σας.Σεβαστοί Πατέρες,καί ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,Καλή καί Εὐλογημένη συνέχεια τῆς Μ.Τεσσαρακοστῆς.
Ο ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας εἶναι διάδοχοι τῶν ἁγίων ποστόλων καί φορεῖς τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως, ὄχι μόνον στήν Ἱερωσύνη ἀλλά πειδή ἔχουν τήν ἴδια ζωή πο εἶχαν ο ἅγιοι πόστολοι.Στήν Ὀρθοθοξη ἐκκλησία δέν πιστεύουμε ὅτι ο κάτ΄ ἐξοχήν θεόπνευστοι εἶναι ο ἅγιοι πόστολοι, ἐνῶ ο ἅγιοι Πατέρες ἔχουν ἀξία ἔφ΄ ὅσον συμφωνοῦν μέ τήν διδασκαλία τῶν ἁγίων ποστόλων.Τέτοιεςπόψεις θυμίζουν προτεστάντικη νοοτροπία.πομένως καί ο ἅγιοι Πατέρες εἶναι θεούμενοι καί θεόπνευστοι, ἀφοῦ τό ἴδιο τό Ἅγιον Πνεῦμα, πο κατοικοῦσε στούς ποστόλους, κατοικοῦσε καί σέ αὐτούς Ἐκκλησία εἶναι ποστολική ἀκριβῶς πειδή εἶναι πατερική ἀφοῦ ο πατέρες εἶναι γέφυρα πο συνδέει τήν ποστολική Περίοδο μέ κάθε ποχή.
Ἕνας τέτοιος μεγάλος Πατέρας τῆς Ἐκκλησίαςῶν ποστολικῶν καί πατερικῶν μορφῶν, εἶναι καί Ἅγιος Γρηγόριος Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλ/νίκης Παλαμᾶς. μεγάλη σημασία τῆς διδασκαλίας το εἶναι περίληψη ὅλης της διδασκαλίας τῶν ἁγίων Πατέρων, καθώς πίσης καί μέθοδος τῆς Ὀρθοδόξου εὐσεβείας. ἅγιος Γρηγόριος γεννήθηκε τό 1296 καί ἦταν προτόκος πό τά πέντε παιδιά το εὐσεβοῦς ζεύγους το Κῶν/νο καί τῆς καλλονῆς.Σπούδασε φιλοσοφία καί ρητορική, καί παρακολούθησε μαθήματα φυσικῆς καί λογικῆς μέ βάση τά συγγράματα το Ἀριστοτέλους.Τόσο πολύ ἐγνώριζε τήν φιλοσοφία το Ἀριστοτέλους,ὥστε καί αὐτός ἴδιος μετοχίτης, πρύτανης το πανεπιστημίου τῆς Κῶν/πόλεως μετά πό τήν ποφοιτήρια διάλεξη πο ἔδωσε ἅγιος Γρηγόριος, ἐνώπιόν του αὐτοκράτορος, τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν καθηγητῶν, καί τῶν λογίων της πόλεως, ἀνεφώνησε ὅτι καί ἴδιος Ἀριστοτέλης ἐάν ἦταν παρών θά τόν παινοῦσε. ἅγιος Γρηγόριος πέρα πό τήν μάθηση τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας καί γνώσεως ἀσχολήθηκε ἰδιαίτερα μέ τήν ἀσκητική ζωή τῆς Ἐκκλησίας.Ἐνῶ ζοῦσε στά ἀνάκτορα πιδόθηκε σέ μεγάλη ἄσκηση, μέ νηστεία, ἀγρυπνία καί προσευχή.Ἀκόμη ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς εὐτύχησε νά ἔχει σοφούς διδασκάλους, ἁγιορείτας πατέρας πο ἔρχονταν στήν Κῶν/πόλι, διαφόρους ἀσκητᾶς, ἀλλά κυρίως καί προπαντός τόν Ἅγιο θεοληπτο πίσκοπο φιλαδελφίας, ποῖος ἀνέβηκε σέ ὕψη ἁγιότητος, καί καθοδηγοῦσε τά πνευματικά του παιδιά, μέ τήν ἡσυχαστική μέθοδο, δήλ. τήν νοερά καί καρδιακή προσευχή.Στό σημεῖο αὐτό τῆς ὁμιλίας μου, πρίν προχωρίσουμε στήν διδασκαλία το ἁγίου Γρηγορίου, γιά τήν Νοερά Καρδιακή Προσευχή, θά ἤθελα νά κάνω μικρή ἀνάλυση στό νόημα λέξεων, τίς ποῖες θά συναντήσουμε στήν διδασκαλία το Ἁγίου Γρηγορίου

Νοῦςἶναι τό μάτι καί λεπτοτάτη προσοχή τό καθαρότατο μέρος τῆς ψυχῆς.Λέγεται καί νοερά ἐνέργεια, νοῦς δέν εἶναι λογική.Λογική: δύναμη τῆς ψυχῆς διά τῆς ποίας ἔχουμε συνείδηση το περιβάλλοντος κόσμου καί ἐρχόμαστε σέ σχέση μαζί του. Μέ τό νο ποκτοῦμε τήν ἐμπειρία το θεο, καί μέ τήν λογική ὅταν χρειασθ, διατυπόνουμε, ὅσο τό δυνατόν, αὐτές τίς ἐμπειρίες.Λογισμοί:Εἶναι σκέψεις πο συνδέονται μέ εἰκόνες καί ποικίλα ἐρεθίσματα πο προέρχονται πό τίς αἰσθήσεις καί τήν φαντασία.πό τόν λογισμό ἐξελίσεται ἁμαρτία, δήλ. γίνεται πιθυμία, πράξι πάθος.Νήψη:λέγεται πνευματική καί διαρκῆς προσοχή καί ἑτοιμότητα, ὥστε λογισμός νά μήν προχωρίση πό τήν λογική καί εἰσέλθη στήν καρδιά.Στήν καρδιά πρέπει νά βρίσκεται μόνον νοῦς καί ὄχι λογισμοί. Αὐτή ο πνευματικοί ἐγρήγορση λέγεται νήψη.
Νοερά προσευχή: προσευχή πο γίνεται μέ τόν νο. Ὅταν νοῦς ἐλευθερωθῆ πό τήν λογική, τά πάθη καί τόν περιβάλλοντα κόσμο, καί πιστρέψη πό τήν διάχυση το μέσα στήν καρδιά τότε γίνεται νοερά προσευχή.Καρδιά:Εἶναι τό κέτρο το πνευματικο κόσμουΕιναι χῶρος ἐκεῖνος πο ποκαλύπτεται μέ τήν ἐν Χριστ ἄσκηση Ἴδιος Θεός.Ἀκόμη εἶναι σύνδεσμος τῶν δυνάμεων ἐνεργειῶν τῆς ψυχῆς το λόγου, τῆς πιθυμίας, καί το θυμο.Κάθαρσι: καθαρότητα τῆς ψυχῆς.Στήν πατερική θεολογία κάθαρση χρησιμοποιεῖται νά δηλώση τρεῖς καταστάσεις.Τήν ποβολή  ὅλων τῶν λογισμῶν
πό τήν καρδιά. ἀσκητική προσπάθεια ὥστε ο δυνάμεις τῆς ψυχῆς, δήλ. λόγος, πιθυμία, καί θυμός νά στρέφονται πρός τόν θεό καί ὄχι παρά φύσιν, καί ἀσκητικός τρόπος, διά το ποίου πό τήν ἰδιοτελῆ ἀγάπη νά φθάση ἄνθρωπος στήν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Ἄσκηση: Εἶναι προσπάθεια το ἀνθρώπου, ἀλλά καί μέθοδος πο χρησιμοποιε γιά νά διέλθη πό τά τρία στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς:τήν κάθαρση τῆς καρδίας,τόν φωτισμό το νο καί τήν τελείωση. Ἄσκηση εἶναι προσπάθεια το ἀνθρώπου νά ἐφαρμόση τίς ἐντολές το Χριστο.Ἔτσι ἄσκηση συνδέεται μέ τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν το Χριστο, καί τήν θεραπεία  το ἀνθρώπου.
Ἁμαρτία:Στήν θεολογική γλώσσα ἁμαρτία εἶναι σκοτασμός το νο.Ὅταν νοῦς φεύγει πό τήν καρδιά, δέν ἔχει μνήμη θεο. νοῦς σκορπίζεται  διά τῶν αἰσθήσεων στήν κτίση καί τότε διαπράτει τήν ἁμαρτία.πειδή αὐτή διάχυση γίνεται διά τῶν πράξεων γί΄ αὐτό λέγεται ἁμαρτία. ἁμαρτία ἀρχίζει πό τήν συγκατάθεση καί συνεχίζεται μέ τήν πιθυμία, τήν πράξη καί τό πάθος.Πάθος:Τό τελευταῖο στάδιο ἐξελίξεως τῆς ἁμαρτίας.Τά στάδια ἐξελίξεως τῆς ἁμαρτίας εἶναι προσβολή τῶν λογισμῶν, συνδιασμός, συγκατάθεση, πιθυμία, πράξη, τό πάθος.Τό πάθος εἶναι παναλαβόμενη πράξη καί ποκτ δύναμη καί ἐξουσία πάνω στόν ἄνθρωπο.Τό πάθος εἶναι παρά φύσιν κίνηση τῶν δυνάμεων τῆς ψυχῆς.                                 
Νά δοῦμε τώρα τήν ἀξία τῆς νοερᾶς προσευχῆς, πως τήν δίδαξε ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, ποία γίνεται μέσα στό κατάλληλο πνευματικό κλίμα, γιά νά ἔχη αὐθεντικούς καί γνησίους καρπούς.πως Θεός ἔχει οὐσία καί ἐνέργεια, ἔτσι καί ψυχή το ἀνθρώπου ἔχει οὐσία καί ἐνέργεια. οὐσία βρίσκεται σάν σέ ὄργανο στό χῶρο τῆς καρδιᾶς καί ἐνέργεια τῆς ψυχῆς βρίσκεται στόν χῶρο τῆς λογικῆς.Στήν μετά τήν πτώση κατάσταση νοερά ἐνέργεια τῆς ψυχῆς δήλ. νοῦς διαχέεται πό τίς αἰσθήσεις στό περιβάλλον καί ταυτίζεται μέ τήν λογική.ποτε, πρέπει αὐτή νοερά ἐνέργεια νά ξεχωριστε πό τά πάθη καί τό περιβάλλον καί πό αὐτήν τήν λογική νά πιστρέψη στήν καρδιά.Τότε γίνεται νοερά καρδιακή προσευχή.Στήν προσπάθειά του αὐτή ἄνθρωπος χρησιμοποιε πολλούς τρόπους.Βασικά πρέπει νά κινεῖται μέσα στήν ἐφαρμογή τῶν ἐντολῶν το Χριστο καί νά βρίσκεται σέ μιά κατάσταση καί σέ ἕνα κλίμα μετανοίας. Μόνον μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα νοῦς ἑνώνεται μέ τήν καρδιά, δήλ. νοερά ἐνέργεια πιστρέφει μέσα στό βάθος τῆς καρδιᾶς καί ἐκεῖ προσεύχεται ἀδιάλειπτα.Στήν πραγματικότητα τό ἴδιο τό Ἅγιον Πνεῦμα προσεύχεται μέσα στήν καρδιά.Ὅταν γίνεται νοερά προσευχή, τότε ο διανοητικές λειτουργίες ἐνεργοῦν παράλληλα μέ τίς νοερές λειτουργίες  καί ἐνέργειες.
Δήλ. λογική ἔχει συνείδηση το ἐξωτερικοῦ κόσμου, καί νοερά ἐνέργεια προσεύχεται ἀδιάλειπτα μέσα στήν καρδιά.
Μέ τήν νηπτική θεολογία πιτυγχάνεται θεραπεία το ἀνθρώπου. ψυχή δέχεται τήν χάρη το θεο, ἄνθρωπος ποκτ νόημα ζωῆς, χάρη το Θεο διά το νοός διαπορθμεύεται καί στό σῶμα καί αὐτό σημαίνει θεραπεία. ἄνθρωπος ποκτ ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη πρός τόν θεόν καί τόν ἄνθρωπο, ξεφεύγει πό τήν φιλαυτία καί τήν ἀτομική ἀγάπη πρός τόν θεό καί τόν ἄνθρωπο, θεραπεύεται πό τήν φιλαυτία καί τήν ἀτομική εὐδαιμονία.Κέντρο τῆς ζωῆς το εἶναι θεός καί μέσα πό αὐτήν τήν προοπτική βλέπει ὅλον τόν  κόσμον. φιλαυτία μετατρέπεται σέ φιλοθεΐα καί φιλανθρωπία, γίνεται κοινωνικός λύνει ὅλα τά προβλήματα. εὐχή το Ἰησοῦ ὅταν γίνεται μέ τά χείλη καί τό νο, φυγαδεύει τούς κακούς λογισμούς καί εἰρηνεύει τό νο, ὅταν δέ κατεβ στήν καρδιά καί αὐτοενεργῆται ἐκεῖ, τότε ἀναγεννᾶ τόν ἄνθρωπο, πυρπολε τόν ἐσωτερικό του κόσμο, τόν καθιστά θεολόγο, ἀφοῦ τότε θεολογία γίνεται «διήγημα» πειδή ἄνθρωπος διδάσκει διηγεῖται αὐτά πο ἄκουσε, εἶδε, ἔμαθε, βίωσε.Τότε γνωρίζει πλανῶς ὅτι ἄλλο εἶναι νοῦς καί ἄλλο λογική, καί μένει κατάπληκτος πό τό βάθος της καί τόν ἔντονο μυστικό κόσμο της. Βέβαια «εὐχή» γιά νά ὠφελῆ τόν ἄνθρωπο, πρέπει παραίτητα νά συνδέεται μέ τήν θεολογία τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί μέ τήν Ἐκκλησιαστική ζωή Μυστήρια ἄσκηση, ἰδιαιτέρως μέ τήν θεία κοινωνία, ἀφοῦ εὐχή ἀνάπτει τόν πόθο γιά τήν θεία κοινωνία, καί μετάληψη το Σώματος καί το Αἵματος το Χριστο αὐξάνει τήν δίψα γιά προσευχή. ἀξία τῆς  εὐχῆς το Ἰησοῦ εἶναι ἀνυπολόγιστη, γιατί μέσα σέ λίγες λέξεις«Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ Ἐλέησον μέ»συνδέεται στενά ὁμολογία το θεανθρώπου, μέ τήν ὁμολογία τῆς ἁμαρτωλότητός μας, καί ἔτσι ζοῦμε τήν μακαρία κατάσταση τῆς ταπεινώσεως, ποία συνιστ τήν γνώση τῆς δυνάμεως το Ἰησοῦ, καί τήν γνώση τῆς δικῆς μας ἀδυναμίας.Λέγοντας τήν μικρή ἀλλά χαριτωμένη εὐχή ζοῦμε τό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως, καί διαποτιζόμεστε πό τό ρεῦμα τῆς αἰωνίου ζωῆς.Μέ τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ το θεο»ὁμολογοῦμε πίστη στόν θεάνθρωπο καί μέ τό «ἐλέησον μέ τόν ἁμαρτωλόν»ζητᾶμε, ὡς ἁμαρτωλοί, πό Αὐτόν τήν σωτηρία.Στό σημεῖο αὐτό θά ἤθελα νά μεταφέρω μέ συντομία, πό τό βιβλίο μέ τίτλο«ΤΟ ΥΠΕΡ ΠΑΝ ΟΝΟΜΑ»το Ἰωάννου Κολιτσάρα τό κεφάλαιο Ἰησοῦς.
Ὄνομα γλυκύ καί προσφιλές, πο συγκινε βαθύτατα τήν καρδίαν το Χριστιανο, καί ἀνεβαίνει πολύ συχνά μέ πολύν σεβασμόν εἰς τό στόμα του.Ἰησοῦςἶναι τό ὄνομα μέ τό ποῖον προπαντός γνωρίζομεν τόν ἐναθρωπίσαντα θεόν καί Σωτήρα μας.Μέ αὐτό παρθένος Μαρία καί δίκαιος Ἰωσήφ προσφονοῦσαν τό παιδίον.Μέ αὐτό τό ἀναφέρουν ο ἱεροί Εὐαγγελισταί. Ἰησοῦς!Τό ὄνομα αὐτό δέν ἐδόθη τυχαίως εἰς τόν ἐναθρωπίσαντα Κύριον.Ἐδόθη μέ ἐντολήν το θεο.Μέ τό ὄνομα αὐτό ἐγνώρισαν λαός καί ο μαθηταί τόν Κύριον. ἴδιος Κύριος αὐτό ἔλεγε ὡς ὀνομά του.«Τίνα ζητεῖτε ἐκεῖνοι τρομαγμένοι πό τό θεῖο μεγαλεῖο του, πεκρίθησαν«Ἰησοῦν τόν Ναζωραῖον»
«Ἐγώ εἰμι».Ὀλίγα ἔτη ἀργότερον, ὅταν φοβερός διώκτης τῶν χριστιανῶν Σαῦλος,πορεύετο πρός τήν δαμασκό, παρουσιάσθηκε εἰς αὐτόν Κύριος μέσα σέ φῶς ἐκτυφλωτικόν, καί ἔντρομος Σαῦλος τόν ἠρώτησε
«Ποῖος εἶσαι Κύριε»Ἐκεῖνος πήντησε:Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὄν σύ διώκεις.Ἀλλά τί σημαίνη τό ἱερό αὐτό ὄνομα καί διατί ἐδόθη εἰς τόν Κύριον.Τά λόγια αὐτά το ἀγγέλου αἰτιολογοῦν τό ὄνομα.Θά καλέσης αὐτόν Ἰησοῦν πο σημαίνει Σωτήρ καί ἀκριβέστερον, θεός Σωτήρ.Κανείς δέ ἄλλος, οὔτε ἄνθρωπος οὔτε ἄγγελος, δέν ἠμποροῦσε μέ κανέναν τρόπο νά δώση τήν σωτηρίαν εἰς τούς ἀνθρώπους,διότι λύτρωσις το ἀνθρώπου πό τήν δουλείαν καί τήν φθοράν τῆς ἁμαρτίας, διάσωσίς του πό τήν τελικήν καί αἰώνια καταδίκην της κολάσεως, πελευθερωσίς του πό τήν σκηροτάτην καί ἀνυπόφορον τυρανίαν το διαβόλου, καί τάς ἄλλας θλιβερᾶς συνεπείας τῆς ἁμαρτίας, παναφορά το ἀνθρώπου εἰς τήν πρώτην θέσιν,,ὡς υἱοῦ το Θεο, αἰωνία ζωή, ποκατάστασίς του εἰς τήν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ὅλα αὐτά εἶναι ἔργον το Ἰησοῦ το ἐναθρωπίσαντος Θεο  Σωτῆρος.Νά λοιπόν τί σημαίνη τό ἱερόν ὄνομα Ἰησοῦς.Νά ποιά δύναμι καί ποιά εὐλογία ἔχει γιά μᾶς τούς ἀνθρώπους.Πῶς λοιπόν νά μή εἶναι λατρευτόν καί προσφιλές καί χαροποιόν εἰς τήν πιστεύουσα καρδίαν, ναί ψυχή γεμίζει πό πλουσίαν χαράν καί βαθείαν εὐγνωμοσύνη  κάθε φορ  πο προφέρομεν μέ εὐλάβειαν τό γλυκύτατον ὄνομα Ἰησοῦς.
Δικαίως καί ἕνας εὐλαβής ποιητής ψάλει πρός τόν Ἰησοῦν:Ἰησοῦ γλυκύτατε, ψυχῆς ἐμῆς θυμηδία, Ἰησοῦ κάθαρσις το νοός δέσποτα πολυέλεε,Σῶτερ Ἰησοῦ μέ ἐλέησον                  
Μέ αὐτές τίς γνήσιες ἀνθρωπολογικές καί ἐκκλησιολογικές προϋπόθεσεις, πολλοί ἄνθρωποι, καί ἐμεῖς πο ζοῦμε μέσα στόν κόσμο, μποροῦμε νά ἔχουμε νοερά καρδιακή προσευχή ἅγιος Γρηγόριος δίδασκε αὐτήν τήν προσευχή στούς ἀνθρώπους πο ζοῦσαν στόν κόσμο.Ἄλωστε, τήν παρξη αὐτῆς τῆς προσευχῆς τήν βλέπουμε στήν διδασκαλία τῶν ποστόλων, αὐτήν συνιστ καί Χριστός. ἴδιος ἅγιος Γρηγόριος ζοῦσε τήν νοερά προσευχή, ἀκόμη πό τήν νεαρά του ἡλικία  πιό πολύ τήν ἔζησε στό Ἅγιον  Ὅρος, ἀφοῦ προσευχόταν συνεχῶς στήν Παναγία:«Φώτισόν μου τό σκότος φώτισόν μου τό σκότος».Αὐτήν τήν προσευχή δίδασκε καί στό ποίμνιό του.Αὐτή ἀνοίγει τούς ὁρίζοντες το πνεύματος το ἀνθρώπου, καί τόν κάνει νά βλέπει τά πράγματα μέσα πό ἄλλη διάσταση καί νά ἀντιμετωπίζη ὅλα τά ἀναφυόμενα προβλήματα στήν ζωή του.πομένως κάθε πιστός του ποίου καρδία πλημμυρίζει πό ἀγάπην καί εὐγνωμοσύνην καί ἀφοσίωσιν πρός τόν Ἰησοῦν πρέπει αὐτήν τήν ὀνομασίαν νά λέγει συνεχῶς προσευχόμενος, μέ τό νοῦν καί μέ τήν γλώσσαν καί καθήμενος καί κινούμενος,θά βρ περίγραπτονχαρανκαι εὐφροσύνην πό τό γλυκύτατον  αὐτό ὄνομακαι θά λέγει μέ ἀγαλλίασιν πρός τόν Κύριον τό θεόπνευστον λόγιον»Μύρον ἐκκενωθέν ὀνομά σου»
Σεβασμιώτατε,
ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς μπορε νά γίνη γιά μᾶς διδάσκαλος αὐτοῦ του ἰδιαιτέρου τρόπου ζωῆς.Καί ἄν βέβαια κοινωνία μας δέν ὁμοιάζει πόλυτα μέ τήν κοινωνία στήν ποία ἔζησε ἅγιος Γρηγόριος, μποροῦμε ἐμεῖς  ἐφαρμόζοντας τήν διδασκαλία του, πο εἶναι διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, νά δημιουργήσουμε ἕναν πυρήνα μιᾶς τέτοιας ζωῆς, καί νά ζεστάνουμε τόν μικρό χῶρο στόν ποῖον κινούμαστε.
Πρέπει νά αἰσθανόμαστε μεγάλη εὐγνωμοσύνη καί πολλές εὐχαριστίες στήν ἁγία μας Ἐκκλησία πο μᾶς προέβαλε σήμερα τήν προσωπικότητα το Ἁγίου Γρηγορίου το Παλαμ, διότι τόσο βίος καί διδασκαλία ὅσο καί φωτοδόχος προσευχή το ἁγίου ποτελοῦν φωτεινά σημεῖα πορείας το συγχρόνου ἀνθρώπου, πο ζητάει νά καταλάβει ποιά πέροχη καταγωγή καί ποιός θεῖος προορισμός του.Εὐχηθεῖτε Σεβασμιώτατε χάρις το Κυρίου ἠμῶν Ἰησοῦ Χριστο καί ἀγάπη το θεο καί Πατρός, καί   θερμές πρεσβεῖες το ἐν Ἁγίοις Πατρός ἠμῶν Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης το Παλαμ νά εἶναι πάντοτε μαζί μας.
 
Νοῦςἶναι τό μάτι καί λεπτοτάτη προσοχή τό καθαρότατο μέρος τῆς ψυχῆς.Λέγεται καί νοερά ἐνέργεια, νοῦς δέν εἶναι λογική.Λογική: δύναμη τῆς ψυχῆς διά τῆς ποίας ἔχουμε συνείδηση το περιβάλλοντος κόσμου καί ἐρχόμαστε σέ σχέση μαζί του. Μέ τό νο ποκτοῦμε τήν ἐμπειρία το θεο, καί μέ τήν λογική ὅταν χρειασθ, διατυπόνουμε, ὅσο τό δυνατόν, αὐτές τίς ἐμπειρίες.Λογισμοί:Εἶναι σκέψεις πο συνδέονται μέ εἰκόνες καί ποικίλα ἐρεθίσματα πο προέρχονται πό τίς αἰσθήσεις καί τήν φαντασία.πό τόν λογισμό ἐξελίσεται ἁμαρτία, δήλ. γίνεται πιθυμία, πράξι πάθος.Νήψη:λέγεται πνευματική καί διαρκῆς προσοχή καί ἑτοιμότητα, ὥστε λογισμός νά μήν προχωρίση πό τήν λογική καί εἰσέλθη στήν καρδιά.Στήν καρδιά πρέπει νά βρίσκεται μόνον νοῦς καί ὄχι λογισμοί. Αὐτή ο πνευματικοί ἐγρήγορση λέγεται νήψη.
Νοερά προσευχή: προσευχή πο γίνεται μέ τόν νο. Ὅταν νοῦς ἐλευθερωθῆ πό τήν λογική, τά πάθη καί τόν περιβάλλοντα κόσμο, καί πιστρέψη πό τήν διάχυση το μέσα στήν καρδιά τότε γίνεται νοερά προσευχή.Καρδιά:Εἶναι τό κέτρο το πνευματικο κόσμουΕιναι χῶρος ἐκεῖνος πο ποκαλύπτεται μέ τήν ἐν Χριστ ἄσκηση Ἴδιος Θεός.Ἀκόμη εἶναι σύνδεσμος τῶν δυνάμεων ἐνεργειῶν τῆς ψυχῆς το λόγου, τῆς πιθυμίας, καί το θυμο.Κάθαρσι: καθαρότητα τῆς ψυχῆς.Στήν πατερική θεολογία κάθαρση χρησιμοποιεῖται νά δηλώση τρεῖς καταστάσεις.Τήν ποβολή  ὅλων τῶν λογισμῶν
πό τήν καρδιά. ἀσκητική προσπάθεια ὥστε ο δυνάμεις τῆς ψυχῆς, δήλ. λόγος, πιθυμία, καί θυμός νά στρέφονται πρός τόν θεό καί ὄχι παρά φύσιν, καί ἀσκητικός τρόπος, διά το ποίου πό τήν ἰδιοτελῆ ἀγάπη νά φθάση ἄνθρωπος στήν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Ἄσκηση: Εἶναι προσπάθεια το ἀνθρώπου, ἀλλά καί μέθοδος πο χρησιμοποιε γιά νά διέλθη πό τά τρία στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς:τήν κάθαρση τῆς καρδίας,τόν φωτισμό το νο καί τήν τελείωση. Ἄσκηση εἶναι προσπάθεια το ἀνθρώπου νά ἐφαρμόση τίς ἐντολές το Χριστο.Ἔτσι ἄσκηση συνδέεται μέ τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν το Χριστο, καί τήν θεραπεία  το ἀνθρώπου.
Ἁμαρτία:Στήν θεολογική γλώσσα ἁμαρτία εἶναι σκοτασμός το νο.Ὅταν νοῦς φεύγει πό τήν καρδιά, δέν ἔχει μνήμη θεο. νοῦς σκορπίζεται  διά τῶν αἰσθήσεων στήν κτίση καί τότε διαπράτει τήν ἁμαρτία.πειδή αὐτή διάχυση γίνεται διά τῶν πράξεων γί΄ αὐτό λέγεται ἁμαρτία. ἁμαρτία ἀρχίζει πό τήν συγκατάθεση καί συνεχίζεται μέ τήν πιθυμία, τήν πράξη καί τό πάθος.Πάθος:Τό τελευταῖο στάδιο ἐξελίξεως τῆς ἁμαρτίας.Τά στάδια ἐξελίξεως τῆς ἁμαρτίας εἶναι προσβολή τῶν λογισμῶν, συνδιασμός, συγκατάθεση, πιθυμία, πράξη, τό πάθος.Τό πάθος εἶναι παναλαβόμενη πράξη καί ποκτ δύναμη καί ἐξουσία πάνω στόν ἄνθρωπο.Τό πάθος εἶναι παρά φύσιν κίνηση τῶν δυνάμεων τῆς ψυχῆς.                                 
Νά δοῦμε τώρα τήν ἀξία τῆς νοερᾶς προσευχῆς, πως τήν δίδαξε ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, ποία γίνεται μέσα στό κατάλληλο πνευματικό κλίμα, γιά νά ἔχη αὐθεντικούς καί γνησίους καρπούς.πως Θεός ἔχει οὐσία καί ἐνέργεια, ἔτσι καί ψυχή το ἀνθρώπου ἔχει οὐσία καί ἐνέργεια. οὐσία βρίσκεται σάν σέ ὄργανο στό χῶρο τῆς καρδιᾶς καί ἐνέργεια τῆς ψυχῆς βρίσκεται στόν χῶρο τῆς λογικῆς.Στήν μετά τήν πτώση κατάσταση νοερά ἐνέργεια τῆς ψυχῆς δήλ. νοῦς διαχέεται πό τίς αἰσθήσεις στό περιβάλλον καί ταυτίζεται μέ τήν λογική.ποτε, πρέπει αὐτή νοερά ἐνέργεια νά ξεχωριστε πό τά πάθη καί τό περιβάλλον καί πό αὐτήν τήν λογική νά πιστρέψη στήν καρδιά.Τότε γίνεται νοερά καρδιακή προσευχή.Στήν προσπάθειά του αὐτή ἄνθρωπος χρησιμοποιε πολλούς τρόπους.Βασικά πρέπει νά κινεῖται μέσα στήν ἐφαρμογή τῶν ἐντολῶν το Χριστο καί νά βρίσκεται σέ μιά κατάσταση καί σέ ἕνα κλίμα μετανοίας. Μόνον μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα νοῦς ἑνώνεται μέ τήν καρδιά, δήλ. νοερά ἐνέργεια πιστρέφει μέσα στό βάθος τῆς καρδιᾶς καί ἐκεῖ προσεύχεται ἀδιάλειπτα.Στήν πραγματικότητα τό ἴδιο τό Ἅγιον Πνεῦμα προσεύχεται μέσα στήν καρδιά.Ὅταν γίνεται νοερά προσευχή, τότε ο διανοητικές λειτουργίες ἐνεργοῦν παράλληλα μέ τίς νοερές λειτουργίες  καί ἐνέργειες.
Δήλ. λογική ἔχει συνείδηση το ἐξωτερικοῦ κόσμου, καί νοερά ἐνέργεια προσεύχεται ἀδιάλειπτα μέσα στήν καρδιά.
Μέ τήν νηπτική θεολογία πιτυγχάνεται θεραπεία το ἀνθρώπου. ψυχή δέχεται τήν χάρη το θεο, ἄνθρωπος ποκτ νόημα ζωῆς, χάρη το Θεο διά το νοός διαπορθμεύεται καί στό σῶμα καί αὐτό σημαίνει θεραπεία. ἄνθρωπος ποκτ ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη πρός τόν θεόν καί τόν ἄνθρωπο, ξεφεύγει πό τήν φιλαυτία καί τήν ἀτομική ἀγάπη πρός τόν θεό καί τόν ἄνθρωπο, θεραπεύεται πό τήν φιλαυτία καί τήν ἀτομική εὐδαιμονία.Κέντρο τῆς ζωῆς το εἶναι θεός καί μέσα πό αὐτήν τήν προοπτική βλέπει ὅλον τόν  κόσμον. φιλαυτία μετατρέπεται σέ φιλοθεΐα καί φιλανθρωπία, γίνεται κοινωνικός λύνει ὅλα τά προβλήματα. εὐχή το Ἰησοῦ ὅταν γίνεται μέ τά χείλη καί τό νο, φυγαδεύει τούς κακούς λογισμούς καί εἰρηνεύει τό νο, ὅταν δέ κατεβ στήν καρδιά καί αὐτοενεργῆται ἐκεῖ, τότε ἀναγεννᾶ τόν ἄνθρωπο, πυρπολε τόν ἐσωτερικό του κόσμο, τόν καθιστά θεολόγο, ἀφοῦ τότε θεολογία γίνεται «διήγημα» πειδή ἄνθρωπος διδάσκει διηγεῖται αὐτά πο ἄκουσε, εἶδε, ἔμαθε, βίωσε.Τότε γνωρίζει πλανῶς ὅτι ἄλλο εἶναι νοῦς καί ἄλλο λογική, καί μένει κατάπληκτος πό τό βάθος της καί τόν ἔντονο μυστικό κόσμο της. Βέβαια «εὐχή» γιά νά ὠφελῆ τόν ἄνθρωπο, πρέπει παραίτητα νά συνδέεται μέ τήν θεολογία τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί μέ τήν Ἐκκλησιαστική ζωή Μυστήρια ἄσκηση, ἰδιαιτέρως μέ τήν θεία κοινωνία, ἀφοῦ εὐχή ἀνάπτει τόν πόθο γιά τήν θεία κοινωνία, καί μετάληψη το Σώματος καί το Αἵματος το Χριστο αὐξάνει τήν δίψα γιά προσευχή. ἀξία τῆς  εὐχῆς το Ἰησοῦ εἶναι ἀνυπολόγιστη, γιατί μέσα σέ λίγες λέξεις«Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ Ἐλέησον μέ»συνδέεται στενά ὁμολογία το θεανθρώπου, μέ τήν ὁμολογία τῆς ἁμαρτωλότητός μας, καί ἔτσι ζοῦμε τήν μακαρία κατάσταση τῆς ταπεινώσεως, ποία συνιστ τήν γνώση τῆς δυνάμεως το Ἰησοῦ, καί τήν γνώση τῆς δικῆς μας ἀδυναμίας.Λέγοντας τήν μικρή ἀλλά χαριτωμένη εὐχή ζοῦμε τό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως, καί διαποτιζόμεστε πό τό ρεῦμα τῆς αἰωνίου ζωῆς.Μέ τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ το θεο»ὁμολογοῦμε πίστη στόν θεάνθρωπο καί μέ τό «ἐλέησον μέ τόν ἁμαρτωλόν»ζητᾶμε, ὡς ἁμαρτωλοί, πό Αὐτόν τήν σωτηρία.Στό σημεῖο αὐτό θά ἤθελα νά μεταφέρω μέ συντομία, πό τό βιβλίο μέ τίτλο«ΤΟ ΥΠΕΡ ΠΑΝ ΟΝΟΜΑ»το Ἰωάννου Κολιτσάρα τό κεφάλαιο Ἰησοῦς.
Ὄνομα γλυκύ καί προσφιλές, πο συγκινε βαθύτατα τήν καρδίαν το Χριστιανο, καί ἀνεβαίνει πολύ συχνά μέ πολύν σεβασμόν εἰς τό στόμα του.Ἰησοῦςἶναι τό ὄνομα μέ τό ποῖον προπαντός γνωρίζομεν τόν ἐναθρωπίσαντα θεόν καί Σωτήρα μας.Μέ αὐτό παρθένος Μαρία καί δίκαιος Ἰωσήφ προσφονοῦσαν τό παιδίον.Μέ αὐτό τό ἀναφέρουν ο ἱεροί Εὐαγγελισταί. Ἰησοῦς!Τό ὄνομα αὐτό δέν ἐδόθη τυχαίως εἰς τόν ἐναθρωπίσαντα Κύριον.Ἐδόθη μέ ἐντολήν το θεο.Μέ τό ὄνομα αὐτό ἐγνώρισαν λαός καί ο μαθηταί τόν Κύριον. ἴδιος Κύριος αὐτό ἔλεγε ὡς ὀνομά του.«Τίνα ζητεῖτε ἐκεῖνοι τρομαγμένοι πό τό θεῖο μεγαλεῖο του, πεκρίθησαν«Ἰησοῦν τόν Ναζωραῖον»
«Ἐγώ εἰμι».Ὀλίγα ἔτη ἀργότερον, ὅταν φοβερός διώκτης τῶν χριστιανῶν Σαῦλος,πορεύετο πρός τήν δαμασκό, παρουσιάσθηκε εἰς αὐτόν Κύριος μέσα σέ φῶς ἐκτυφλωτικόν, καί ἔντρομος Σαῦλος τόν ἠρώτησε
«Ποῖος εἶσαι Κύριε»Ἐκεῖνος πήντησε:Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὄν σύ διώκεις.Ἀλλά τί σημαίνη τό ἱερό αὐτό ὄνομα καί διατί ἐδόθη εἰς τόν Κύριον.Τά λόγια αὐτά το ἀγγέλου αἰτιολογοῦν τό ὄνομα.Θά καλέσης αὐτόν Ἰησοῦν πο σημαίνει Σωτήρ καί ἀκριβέστερον, θεός Σωτήρ.Κανείς δέ ἄλλος, οὔτε ἄνθρωπος οὔτε ἄγγελος, δέν ἠμποροῦσε μέ κανέναν τρόπο νά δώση τήν σωτηρίαν εἰς τούς ἀνθρώπους,διότι λύτρωσις το ἀνθρώπου πό τήν δουλείαν καί τήν φθοράν τῆς ἁμαρτίας, διάσωσίς του πό τήν τελικήν καί αἰώνια καταδίκην της κολάσεως, πελευθερωσίς του πό τήν σκηροτάτην καί ἀνυπόφορον τυρανίαν το διαβόλου, καί τάς ἄλλας θλιβερᾶς συνεπείας τῆς ἁμαρτίας, παναφορά το ἀνθρώπου εἰς τήν πρώτην θέσιν,,ὡς υἱοῦ το Θεο, αἰωνία ζωή, ποκατάστασίς του εἰς τήν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ὅλα αὐτά εἶναι ἔργον το Ἰησοῦ το ἐναθρωπίσαντος Θεο  Σωτῆρος.Νά λοιπόν τί σημαίνη τό ἱερόν ὄνομα Ἰησοῦς.Νά ποιά δύναμι καί ποιά εὐλογία ἔχει γιά μᾶς τούς ἀνθρώπους.Πῶς λοιπόν νά μή εἶναι λατρευτόν καί προσφιλές καί χαροποιόν εἰς τήν πιστεύουσα καρδίαν, ναί ψυχή γεμίζει πό πλουσίαν χαράν καί βαθείαν εὐγνωμοσύνη  κάθε φορ  πο προφέρομεν μέ εὐλάβειαν τό γλυκύτατον ὄνομα Ἰησοῦς.
Δικαίως καί ἕνας εὐλαβής ποιητής ψάλει πρός τόν Ἰησοῦν:Ἰησοῦ γλυκύτατε, ψυχῆς ἐμῆς θυμηδία, Ἰησοῦ κάθαρσις το νοός δέσποτα πολυέλεε,Σῶτερ Ἰησοῦ μέ ἐλέησον                  
Μέ αὐτές τίς γνήσιες ἀνθρωπολογικές καί ἐκκλησιολογικές προϋπόθεσεις, πολλοί ἄνθρωποι, καί ἐμεῖς πο ζοῦμε μέσα στόν κόσμο, μποροῦμε νά ἔχουμε νοερά καρδιακή προσευχή ἅγιος Γρηγόριος δίδασκε αὐτήν τήν προσευχή στούς ἀνθρώπους πο ζοῦσαν στόν κόσμο.Ἄλωστε, τήν παρξη αὐτῆς τῆς προσευχῆς τήν βλέπουμε στήν διδασκαλία τῶν ποστόλων, αὐτήν συνιστ καί Χριστός. ἴδιος ἅγιος Γρηγόριος ζοῦσε τήν νοερά προσευχή, ἀκόμη πό τήν νεαρά του ἡλικία  πιό πολύ τήν ἔζησε στό Ἅγιον  Ὅρος, ἀφοῦ προσευχόταν συνεχῶς στήν Παναγία:«Φώτισόν μου τό σκότος φώτισόν μου τό σκότος».Αὐτήν τήν προσευχή δίδασκε καί στό ποίμνιό του.Αὐτή ἀνοίγει τούς ὁρίζοντες το πνεύματος το ἀνθρώπου, καί τόν κάνει νά βλέπει τά πράγματα μέσα πό ἄλλη διάσταση καί νά ἀντιμετωπίζη ὅλα τά ἀναφυόμενα προβλήματα στήν ζωή του.πομένως κάθε πιστός του ποίου καρδία πλημμυρίζει πό ἀγάπην καί εὐγνωμοσύνην καί ἀφοσίωσιν πρός τόν Ἰησοῦν πρέπει αὐτήν τήν ὀνομασίαν νά λέγει συνεχῶς προσευχόμενος, μέ τό νοῦν καί μέ τήν γλώσσαν καί καθήμενος καί κινούμενος,θά βρ περίγραπτονχαρανκαι εὐφροσύνην πό τό γλυκύτατον  αὐτό ὄνομακαι θά λέγει μέ ἀγαλλίασιν πρός τόν Κύριον τό θεόπνευστον λόγιον»Μύρον ἐκκενωθέν ὀνομά σου»
Σεβασμιώτατε,
ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς μπορε νά γίνη γιά μᾶς διδάσκαλος αὐτοῦ του ἰδιαιτέρου τρόπου ζωῆς.Καί ἄν βέβαια κοινωνία μας δέν ὁμοιάζει πόλυτα μέ τήν κοινωνία στήν ποία ἔζησε ἅγιος Γρηγόριος, μποροῦμε ἐμεῖς  ἐφαρμόζοντας τήν διδασκαλία του, πο εἶναι διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, νά δημιουργήσουμε ἕναν πυρήνα μιᾶς τέτοιας ζωῆς, καί νά ζεστάνουμε τόν μικρό χῶρο στόν ποῖον κινούμαστε.
Πρέπει νά αἰσθανόμαστε μεγάλη εὐγνωμοσύνη καί πολλές εὐχαριστίες στήν ἁγία μας Ἐκκλησία πο μᾶς προέβαλε σήμερα τήν προσωπικότητα το Ἁγίου Γρηγορίου το Παλαμ, διότι τόσο βίος καί διδασκαλία ὅσο καί φωτοδόχος προσευχή το ἁγίου ποτελοῦν φωτεινά σημεῖα πορείας το συγχρόνου ἀνθρώπου, πο ζητάει νά καταλάβει ποιά πέροχη καταγωγή καί ποιός θεῖος προορισμός του.Εὐχηθεῖτε Σεβασμιώτατε χάρις το Κυρίου ἠμῶν Ἰησοῦ Χριστο καί ἀγάπη το θεο καί Πατρός, καί   θερμές πρεσβεῖες το ἐν Ἁγίοις Πατρός ἠμῶν Γρηγορίου Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης το Παλαμ νά εἶναι πάντοτε μαζί μας.


         


         


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου