Σάββατο, 2 Ιουνίου 2012

ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ

Θέματα πνευματικῆς ζωῆς
Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
Τοῦ κ. Μιχαὴλ Ε. Μιχαηλίδη, Θεολόγου
Ὁ κάθε ἄνθρωπος, πλασμένος “κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ”, φέρει μέσα του τήν πνοή τοῦ Θεοῦ. Βιώνει ὑπαρξιακά τόν ἴδιο τό Θεό, καί μέ τήν προσευχή του διασώζει  τόν  ἐνδοψυχικότου σύνδεσμο, ὅπως τό παιδί μέ τούς γεννήτορές του.Παράλληλα λοιπόν μέ τό βιολογικό σκοπό του, ὁ ἄνθρωπος βιώνει ἔντονα τή θρησκευτική ζωή, σάν πλάσμα τοῦ Θεοῦ. «Ἐν αὐτῷ γάρ ζῶμεν καί κινούμεθα  καί ἐσμέν» (Πράξ ΙΖ´ 28). Ὅσο δέ πιό πολύ βιώνει ὁ χριστιανός τήν παρουσία καί τήν ἕνωσή του μέ τόν Θεό, τόσο καί ἡ ζωή τῆς εὐσέβειας καί τῆς πνευματικότητας καλλιεργεῖται· καί ὅσο προχωρεῖ σέ βάθος ἡ πνευματική καλλιέργεια, τόσο καί οἱ "ἀναβάσεις" τῆς ψυχῆς καί τοῦ
πνεύματος ἐλευθερώνονται καί  ὁ ἄνθρωπος θεώνεται.Ἡ τελειότητα τῆς ἐν Χριστῷ πνευματικῆς ζωῆς, ἐκφράζεται μέ τό βραχύτατο λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης: «Ζεῖν ὑπέρ τά ὁρώμενα». Νά ζοῦμε στόν κόσμο χωρίς τόν κόσμο. Νά "ξενωθῶμεν τοῦ κόσμου, τόν νοῦν εἰς οὐρανό μεταθέντες".Ἡ ἄκρα τελειότητα προσεγγίζει   τήν ταυτοποίησή μας μέ τό Χριστό: «Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δέ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δέ ἐν ἐμοί Χριστός" (Γαλ. Β´ 20). Ἄν δέν γίνει ὁ Χριστός ἡ ἀναπνοή μας καί ἡ ἀπόλαυση τῆς ζωῆς μας, τότε πολύ ἀπέχουμε  ἀπό τήν τελειότητα  τῆς πνευματικῆς ζωῆς.Ὑπέροχος ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου: «Τοῦ Θεοῦ μνημονευτέον μᾶλλον ἤ  ἀναπνευστέον».Καί τό ἐρώτημα: Πῶς θά ἐπιτύχουμε ὅλη αὐτή τή βιωματική θεολογία μέ κορύφωση τήν τελειότητα  τῆς πνευματικῆς ζωῆς;Μέ ὅλους, βέβαια, τούς τρόπους καί τῆς ψυχῆς τή δύναμη καί τοῦ Θεοῦ τή Χάρη· μά πάνω ἀπ᾽ ὅλα μέ τήν προσευχή. Τή δυνατή προσευχή· τή θερμή, τήν ἀδιάλειπτη, τήν ταπεινή, τή σεμνή, τήν ἐπίμονη, τήν καρτερική.Προσευχή σάν τοῦ Ἀβραάμ, τοῦ
τοῦ Δαβίδ, τοῦ Ἠλιοῦ, τοῦ Δανιήλ, τῶν τριῶν Παίδων, τοῦ Ἰωνᾶ, τοῦ Πέτρου, τοῦ Παύλου καί μυριάδων ἁγίων ἀνθρώπων.Μεγάλη τέχνη, ἡ προσευχή.Τέχνη τεχνῶν. Κατόρθωμα, ὄχι τόσο ἀνθρώπινο, ὅσο τῆς Χάρηςτοῦ Θεοῦ. Δώρημα τέλειο, πανίσχυρο, θαυματουργικό. Μικροί εἴμαστ᾽ ἐμεῖς μπροστά στούς γίγαντες τῆς θεοδίδακτης προσευχῆς, ὅπως τά μικρά παιδιά μπροστά στούς φοιτητές καί τούς ἐπιστήμονες.Ὅταν μιλᾶμε γιά "τέχνη" τῆς προσευχῆς, δέν ἐννοοῦμε οὔτε
καμιά τεχνική, οὔτε τοῦ σώματος ἀσκήσεις, ἐκτός ἀπ᾽ τό γονάτισμα καί τίς "μετάνοιες", τά
ὁποῖα δέν εἶναι προσευχή, ἀλλά σύμβολα ταπείνωσης κατά τήν προσευχή.Ἡ προσευχή εἶναι «ὁ χοράρχης στή χορωδία τῶν ἀρετῶν», λέγει ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς. Ξεπερνᾶ, δηλαδή, ὅλες τίς ἀρετές.Εἶναι ὁ μαέστρος ὅλων τῶν μουσικῶν ὀργάνων τῆς ὀρχήστρας.Θά λέγαμε, πιό ἁπλά, ὅτι ἡ προσευχή εἶναι τόΑκαί τόΩ  τῆς Χριστιανικῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ἄν ἀφαιρέσει κανείς τήν προσευχή
ἀπ᾽ τή ζωή του, ἀφαιρεῖ τόν ἴδιο τό Θεό· ὅπως τό νέρό ἄν ἐξαφανιστεῖ  ἀπό τόν πλανήτη μας, ἐξα-
φανίζεται κάθε ἴχνος ζωῆς.Ἆραγε ὑπάρχουν καί ἀποτυχίες στήν προσευχή; Ρωτᾶνε μερικοί: Γιατί ὁ Θεός δέν ἀπαντᾶ  ἤ δίνει ἀρνητική ἀπάντηση σέ προσευχές τῶν ἀνθρώπων; Ὁ  Ἀρχιμ. π. Ἀστέριος Χατζηνικολάου στό ἐκλεκτό βιβλίο του, «Ἡ κραυγή μου πρός Σέ ἐλθέτω», ἀπαντᾶ στό πιό πάνω ἐρώτημα καί γράφει: «Ἀπό τήν ἀγάπη Του γιά μᾶς ὁ Θεός ζητᾶ τίς προσευχές μας, διότι μᾶς θέλει κοντά Του. Καί ἄν μέ τήν παγγνωσία Του γνωρίζει ὅτι ἐμεῖς εὔκολα μποροῦμε νά Τόν ξεχάσουμε,
φροντίζει μέ κάθε τρόπο νά μή συμβεῖ αὐτό τό κακό, νά μή ἀπομακρυνθοῦμε ἀπό τήν ἀγάπη
Του καί τή ζωντανή παρουσία Του.Καί μέσα σ᾽ ὅλους τούς τρόπους, πού χρησιμοποιεῖ, γιά νά
μᾶς κρατᾶ κοντά Του, εἶναι κάποτε καί αὐτός· νά μή ἀπαντᾶ στίς προσευχές μας! Ἀλλά αὐτό
δέν εἶναι ἀποτυχία τῆς προσευχῆς μας. Ἐπιτυχία εἶναι, καί μεγάλη μάλιστα ἐπιτυχία. Μᾶς τό ἐξηγεῖ ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆςΚλίμακος: Νά μή λέγεις, ὅταν γιά πολύ καιρό προσεύχεσαι χωρίς νά παίρνεις αὐτό πού ζητᾶς, πώς τίποτα δέν ἔχεις κατορθώσει. Ἤδη ἔχεις κατορθώσει κάτι μεγάλο· διότι, ποιό ἀνώτερο ἀγαθό ὑπάρχει ἀπό τήν προσκόλληση στόν Κύριο καί ἀπό τό νά προσκαρτερεῖς ἀδιάλειπτα στήν ἕνωση μ᾽ Ἐκεῖνον;».Ὅποιος ξέρει ἀληθινά νά προσεύχεται, αὐτός καί γνωρίζει ἄριστα τήν τέχνη τῆς προσευχῆς. Τότε ἡ προσευχή, καθώς λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, "σωφροσύνης ἐστί φυλακτήριον, παρθενίας σφραγίς, θυμοῦ παιδαγωγία, τύφου καταστολή, μνησικακίας καθάρσιον, φθόνου καθαίρεσις, εἰρήνης ἀσφάλεια"."Προσευχῆς καιρός ἔστω ἅπας ὁ βίος", διδάσκει ὁ Μ. Βασίλειος. Οἱ προσευχές δέ μετροῦνται μέ τό ρολόϊ, οὔτε τίς κατευθύνει τό ρολόϊ. Ἡ "ὁμιλία νοῦ πρός Θεόν", καθώς ὁρίζει ὁ ὅσιος Νεῖλος, εἶναι "ἕξις ἀπαθής, ἔρωτι ἀκροτάτω εἰς ὕψος νοητόν
ἁρπάζουσα τόν φιλόσοφον νοῦν". Εἶναι, δηλαδή, ἕνας τρόπος ζωῆς, ἀπαλλαγμένος ἀπό τά πάθη, καί σέ μιά κατάστασι  ἀκρότατου θείου ἔρωτα, πού ἁρπάζει τίς ἀνώτερες δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, σέ ὕψη νοητά.Πῶς μπορεῖ νοῦς δεμένος στά  πάθη, νά προσευχηθεῖ ἀληθινά;Πῶς μπορεῖ νά γίνει ὑψιπέτης τοῦ πνεύματος καί θεῖος οὐρανοδρόμος, ὅταν τόν ἔχουν δέσει τά σκλαβόσχοινα τῶν παθῶν; Σπουδή λοιπόν, καί μελέτη καθημερινή καί ἀδιάλειπτη, τῆς προσευχῆς.«Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε»(Α´ Θεσ. Ε´ 17).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου