Κυριακή, 24 Ιουνίου 2012

Γέρων Θεοκλητός Διονυσιάτης


 









 Γέρων Θεοκλητός Διονυσιάτης, νας λόγιος συχαστής (Α )

Σέβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί γίου Βλασίου εροθέου

πως εχαμε ποσχεθ, δημοσιεύουμε τό κείμενο τς μιλίας το Σεβασμιωτάτου στό Συνέδριο γιά τόν π. Θεοκλητό Διονυσιάτη (βλ. τ.129)

Γέρων Θεοκλητός Διονυσιάτης ναμφιβόλως ποτελε μία μεγάλη μορφή το συγχρόνου θωνικο μοναχισμο. ζησε καί κοιμήθη στό γιον ρος, λλά ξέφρασε καί τήν ζωή τν μυριπνόων νθέων το γιωνύμου ρους, καί γενικά τν ρθοδόξων συχαστν Πατέρων, ντας καί ατός να πό τά μυρίπνοα νθη το γίου ρους καί μάλιστα το κοινοβιακο καί κελλιώτικου μοναχισμο. Μέσα πό τό πρίσμα ατό πρέπει νά ξετάζωνται λες ο λλες πλευρές το π. Θεοκλήτου, πως τό συγγραφικό καί ντιαιρετικό του ργο. λλωστε μία γαπητή του κφραση πού χρησιμοποιοσε σέ κείμενα καί βιβλία το ταν φράση «θωνικά νθη».
Θά πιδιώξω μέσα στόν περιορισμένο χρόνο πού χω στήν διάθεσή μου νά παρουσιάσω ατήν τήν πλευρά το π. Θεοκλήτου Διονυσιάτου, στε νά ξηγηθον καί μερικές «μμονες» πόψεις το πάνω σέ διάφορα θέματα κκλησιαστικς καί θεολογικς ζως.

1. Προσωπική πικοινωνία μαζί του
Στήν δεκαετία το ’60 πού γιά πρώτη φορά προσήγγιζα τό γιον ρος, στήν ρχή ς ρευνητής στίς Βιβλιοθκες τν ερν Μονν καί στήν συνέχεια ς προσκυνητής καί ναζητητής τν πνευματικν μελισσν, πού καλλιεργοσαν τό ελογημένο μέλι τς συχίας, στά σπήλαια, τά καθίσματα καί τά κελλιά στήν ρημο καί τά Μοναστήρια, πό τούς πρώτους πού συνάντησα ταν π. Θεοκλητός. ταν μία σημαντική καί ξιοπρόσεκτη φυσιογνωμία τς ποχς κείνης καί συνετέλεσε σο λίγοι στήν πάνδρωση το γιορειτικο μοναχισμο μέ τόν διαίτερο τρόπο του, λλά καί τήν θεολογική θεμελίωση το συχαστικο θωνιτικο μοναχισμο. γαποσε τήν ερά συχία καί τήν ξέφραζε χρησιμοποιώντας τήν λογιότητά του καί τόν πλοτο τς διανοίας του. ταν τρόπον τινά πνευματικός διάδοχός του γίου Γρηγορίου το Παλαμ, το γίου Νικοδήμου το γιορείτου καί τν λεγομένων κολλυβάδων – φιλοκαλικν Πατέρων το γίου ρους.
ταν πισκεπτόμουν τό γιον ρος δέν παρέλειπα νά τόν συναντ καί νά φελομαι πό τόν χειμαρρώδη, λλά κυρίως προφητικό του λόγο. βλεπε τά κκλησιαστικά καί κοινωνικά πράγματα μέσα πό τόν συχαστικό τρόπο σκέψεως καί ζως πού εχε συναντήσει στούς ρημίτες καί συχαστές μοναχούς, λλά καί διος εχε ζήσει στήν προσωπική του ζωή, καί τά κρινε μέ κρηκτικό λόγιο λόγο. λόγος το ταν στυπτικός καί προφητικός.
Ατός ταν λόγος γιά τόν ποο ταν γραψα τό βιβλίο γιά τόν Προφήτη Σαμουήλ μέ τίτλο « Βλέπων» τό φιέρωσα σέ τρες μεγάλες σύγχρονες μορφές το γιορειτικο μοναχισμο πού καί μένα μέ βοήθησαν, μεταξύ τν ποίων καί τόν είμνηστο π. Θεοκλητό. γραφα στήν φιέρωση: «Προσφορά στούς Βλέποντας τν χρόνων τς ξόδου καί τς εσόδου μου, π. Σωφρόνιο, π. φραίμ, π. Παΐσιο καί π. Θεοκλητό». Μέ τήν φράση «ξόδου μου καί εσόδου μου» ννοοσα τήν ξοδό μου πό τόν σχολαστικό καί θικιστικό τρόπο σκέψεως καί ζως καί τήν εσοδό μου στόν συχαστικό τρόπο σκέψεως τν Πατέρων τς κκλησίας.
Τήν πρώτη ποχή πού πισκεπτόμουν τό γιον ρος ζοσαν κε συχαστές Πατέρες, πού περνοσαν τήν νύκτα μέ συχία καί προσευχή, λλά μες, ς φοιτητές τήν ποχή κείνη, πηρεασμένοι πό τόν κοινωνικό καί καδημαϊκό τρόπο σκέψεως καί ζως, δέν μπορούσαμε νά τούς κτιμήσουμε πολύ. τσι, Γέρων Θεοκλητός, μέ τόν διαλεκτικό τρόπο σκέψεώς του, μς νοιγε λη ατήν τήν μοναχική καί συχαστική προοπτική καί ποτελοσε, κατά τήν μεταβατική κείνη περίοδο, τήν πνευματική γέφυρα γιά νά περάσουμε πό τίς καδημαϊκές θεολογικές σπουδές στήν ρημική ζωή τς ερς συχίας. ποτελοσε τήν γέφυρα μεταξύ της καδημαϊκς θεολογίας καί τς χαρισματικς θεολογίας τς ρήμου.
ταν τό 1975 κυκλοφόρησε τό βιβλίο του μέ τίτλο «θωνικοί διάλογοι» καί πότιτλο « θεολογία τς νοερς προσευχς» μου τό πέστειλε μέ φιέρωση καί μέ να μικρό καρτάκι που γραφε: «διαδώσατε τήν εχή μεταξύ τν πνευματικν σας τέκνων». Ατό πετέλεσε πράγματι να προσωπικό μου ναυσμα φ’ νός μέν γιά τήν περαιτέρω μελέτη σχετικά μέ τήν νοερά προσευχή, φ’ τέρου δέ γιά τήν διάδοση τς ερς ατς ργασίας μεταξύ τν νθρώπων τούς ποίους καθοδηγοσα ς νέος Κληρικός. Μπορ δέ νά προσθέσω τι ποτελοσε καί τό ναυσμα γιά τήν συγγραφή, σέ διαλογική μορφή, κατά μίμηση το Γέροντος Θεοκλήτου, το βιβλίου μου «Μία βραδυ στήν ρημό του γίου ρους». Εναι χαρακτηριστικό τι μετά τήν κυκλοφορία το βιβλίου ατο, ταν πισκέφθηκα τόν Γέροντα Θεοκλητό συζητήσαμε πί τρες ρες διάφορα θέματα τς πνευματικς ζως καί στό τέλος μου φιέρωσε να καινούριο του βιβλίο ς ξς: «τρες ρες συζήτηση στήν ρημό του καθίσματός μου. Θεοκλητός Μοναχός Διονυσιάτης».
Μερικά δείγματα τς πικοινωνίας μου θά θελα στήν συνέχεια νά παραθέσω.
Παρά τό τι εχε σχοληθ μέ τήν θεολογία τς νοερς προσευχς καί γνώριζε λα τά μυστικά ατς τς ερς ργασίας, ν τούτοις βρκε εκαιρία νά παινέση τό σχετικό γιά τήν εχή βιβλίο μου, γράφοντας:
«Νέο βιβλίο νηπτικς πνευματικότητος μς χάρισε ν Θεσσαλονίκη «ρθόδοξος Κυψέλη» μέ τόν παραπάνω τίτλο. Πρόκειται γιά να «κ το φυσικο» διάλογο νός ερομονάχου καί νός συχαστο το γίου ρους.
Στόν διάλογο θίγονται πνευματικά προβλήματα μέ κέντρο τήν νοερά προσευχή, τά διάφορα στάδιά της, τούς τρόπους νεργείας της, τούς πολέμους το διαβόλου, τίς νδεχόμενες πλάνες, τήν πίσκεψη τς χάριτος καί γίνεται λόγος γιά τά πάθη τς ψυχς καί γιά τήν πατερικήν πάθεια.
Σέ γλώσσα ρέουσα δημοτική, διάλογος γίνεται ζωντανός καί εχάριστος κι’ τσι πενδύεται λκυστικά τραχειά καί βαθειά πνευματική μπειρία το συχαστο, πού φαίνεται καθαρά, τι μαθε «διά μακαρίου πάθους» τά μυστήρια τς βασιλείας τν ορανν

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου