Σάββατο, 25 Μαΐου 2013

Χαρὰ καὶ ἐγρήγορσις στὴ ζωὴ τοῦ μοναχου



φιερώματα / Μοναχισμς νήψις & συχία    Γέροντας Αμιλιανς Σιμωνοπετρίτης ς δομε τώρα μερικ πλ χαρακτηριστικά, χωρς τ ποία οτε τ γιον Πνεμα οτε τ φρόνημα το Γέροντος οτε συμμορφος ζω το ποτακτικο πρς τν Γέροντα μπορον ν καλλιεργήσουν τν προσωπικότητα το μοναχο. Ατ περιλαμβάνονται μέσα στν νότητα τς δελφότητος, λλ πρέπει ν τ μνημονεύσωμε διαιτέρως.Τ πρτο εναι χαρ μς νώπιόν του Κυρίου. χαρ κφράζει τν εγνωμοσύνη μας στν Θεόν, διότι ποις νθρωπος μπορε ν π τι δν ρται διαλείπτως π τν Θεόν, δν κατακλύζεται π τς δωρεές του; ταν λοιπν δν χαίρωμαι, σημαίνει τι εμαι γνώμων ναντί του Θεο. χαρ εναι πίανσις, λίπανσις το χώματος, γι ν μπορ ν πιάση σπόρος κα ν φυτρώση. Εδάλλως, δν θ ποδώση παρ μόνον ζιζάνια. Τν χαρά μας τν φαιρε δεολογία μας, ραματισμός μας, νάμειξίς μας σ ξένα θέματα, διαταραχ τς σχέσεώς μας μ τν Γέροντα. Τν χαρ τν αρουν πίσης τ πάθη μας. Μπορε μως ν εναι κάποιος μπαθής, λλ ν χη ναποθέσει τ πάθη του στν Θεόν. Τότε δν χει καθόλου λύπη· χει μία λπίδα. Γενικς, χαρ αρεται, ταν μπαίνη τ γ στν ζωή μας. λλειψις χαρς εναι παθολογικ στοιχεο το νθρώπου, κούσιο κλείσιμο στν αυτό του. κα ,τιδήποτε θελήση ν κάνη δν θ τ πιτύχη. Πρέπει πρτα ν ξεκαθαρίση τ χωράφι του, ν δ τί συμβαίνει κα δν εναι χαρούμενος. ν συνέχεια, ν πιδιώξη τν χαροποίησι το αυτο του, κα κατόπιν ερήνη το Θεο ν πάρη τν θέσι τς χαρς. τσι μπορε νθρωπος ν διατηρήση τν σχέσι του μ τν Θεν κα μ τν Γέροντά του κα ν ζήση μία ζω ληθινή. Εμαι καλός, πιστός, τέλειος, γιος; εμαι διδάσκαλος; Ἐὰν δν εμαι χαρούμενος, δν εμαι τίποτε. ξίζει ν μο πον: «ατρέ, θεράπευσον σεαυτν κα μετ παραδώσου στν Θεόν». Θες δν μπορε ν μπ σ μία καρδι πο δν εναι χαρούμενη, δν μπορε ν βρ σημεο παφς, διότι εναι ερήνη, εναι πλήρωμα χαρς. Μόνον τ μοιογεν μπορον ν νωθον, γι’ ατ κα μόνον μ μία χαρούμενη ψυχ μπορε ν νωθ Θεός. Στν μοναχ ποος δν εναι χαρούμενος Γέροντας δν μπορε ν κάνη. τίποτε πολύτως, τ χέρια το εναι πλήρως δεμένα. ποιος νομίζει τι κοντεύει ν φθάση «ες τ μέτρον το πλη¬ρώματος τν παιτήσεων το Χριστο» λλ δν εναι χαρούμενος, μπορε ν καταλάβη τι εναι ν τελειότητι πλάνης. χαρ εναι τ κριτήριο, τ θερμόμετρο. χαρ εναι κάτι τ ξωτερικό, λλ κα κάτι τ σωτερικό. Πάντως εναι ναγκαία προυπόθεσις, διότι λλειψις χαρς κάνει τν νθρωπο ν ρμηνεύη διαφορετικ τ πράγματα κα ν τ λλοιώνη. πως, ἐὰν ρίξης σ καθαρ νερ μία σταγόνα νιτρικο ξέος, μέσως θ λλάξη οσία, τσι κριβς κα μία σταγόνα πικρίας, στενοχώριας, θλίψεως, λλοιώνει λη τν τμόσφαιρα το νθρώπου, ξοβελίζει τν Θεόν.λλ χαρ χρειάζεται ν πάρχη κα στν δελφότητα, διότι εναι στοιχεο κα τς προσωπικς ζως κα τς δελφότητος. Δν μπορ ν εμαι χαρούμενος, ν λοι πλάι μου δν χουν τν τάσι κα τν τμόσφαιρα τς χαρς, οτε μως χω κάποιο φελος, ν δν προσλαμβάνω ατ τν χαρ π τν δελφότητα. Μόνον ταν τν προσλαμβάνω, μπορ ν π τι χω κοινωνία μ τν Γέροντα, κα τότε μπορ ν πορροφήσω τν Θεν διότι Θες εναι ζω ποία πάρχει μέσα στν νθρωπο, λλ κα ζω ποία δι το νθρώπου διαβιβάζεται.νας ποτακτικς πο βλέπει τν Γέροντα ς θεοποι ργανο ς τν τύπο δι το ποίου διαβιβάζει τν αυτ το Θεός, μπορε ν λάβη τόσον Θεόν, σον δν περίμενε ποτ Γέροντας. ναμφιβόλως, Γέροντας δν μπορε ν εναι νας σωλήνας π τν ποο πλς περνάει κα διαβιβάζεται Θεός. Θες περνάει μέσα π τ εναι του, π τ πνεμα του, π τν ψυχή του, π τν καρδιά του, π τος πνεύμονές του τος χαλασμένους μή. Κατ κάποιον τρόπο διαβιβάζεται τ διο τ εναι το Γέροντος.π πλέον, γι ν μπορε ποτακτικς ν προσδοκ Θεν δι το Γέροντος, χρειάζεται να δεύτερο στοιχεο, τν γρήγορσι. γρήγορσις εναι μεταπήδησις π τν παροσα ψευδ, πατηλή, κοσμικ ζωή, στν ληθινή. Χωρς γρήγορσι, μοναχός, σες ποφάσεις κα ν πάρη, κοροϊδεύει τναυτό του. γρήγορσις —βασικς το νο, λλ κα τς καρδιάς— ψώνει τν νθρωπο πάνω π τ χμα. πως κάποιος, πο περπατάει σ λασπωμένο χωματόδρομο, γεμίζει λάσπες, συμφύρεται μ τν πηλό, ν φιππος μένει νέγγιχτος, δν φίσταται ατ τν λλοίωσι, τ διο συμβαίνει κα σ ατν πο χει γρήγορση βρίσκεται ψηλά, εναι ψιβάμων. γρήγορσις εναι μία μεριμνία π λα. Δν μ νδιαφέρει τοτο κενο, δν μ νδιαφέρει πότε θ φύγη λφα, γιατί κλαψούριζε χθς βήτα, γιατί γάμμα δν χαμογελοσε…Χρειάζεται πλήρης φροντισι κα γνοια κα διαφορία λων τν πραγμάτων. να μικρ νδιαφέρον μ καθιστ εθς μέσως σαρκοφόρο, δοιποροντα πάνω στν λάσπη. Χρειάζεται διαφορία χι μόνον στν σκέψι, λλ κα στν νέργεια κα στν πράξι. Βλέπεις, λόγου χάριν, δύο πισκέπτες ν μπαίνουν στ μοναστήρι κα ναρωτιέσαι: Ποιο εναι κενοι ο δυ πο μπκαν μέσα; Τί σ νοιάζει σένα; Θυρωρς εσαι; Κα μόνον ατ φθάνει ν σ κατεβάση στ πεζοδρόμιο, σ μία ζω πεζή. Κα ν μν τ πεζοδρόμιο εναι π τσιμέντο, κάτι μπορε ν γίνη. ν μως εναι π χμα, θ γέμισης κα σ χώματα, λλ κα τ κεφάλι σου θ σπάσης.Χρειάζεται λοιπν γρήγορσις, ποία προϋποθέτει, πρτον, τν μεριμνία καί, δεύτερον, τν ξενιτεία. Ν χης λη τν βεβαιότητα κα τν ασθησι πς εσαι ξένος. Κανες π τος νθρώπους πο εναι μαζί σου δν εναι δικός σου. Κανενς δέα δν σ φορ. Τ μόνο πο σ φορ εναι Θεός σου, Θες πο εναι μέσα στν δελφότητα. Ἐὰν σ νδιαφέρει ν ζ κα λλος πως ζς σύ, κα ο λλοι ν γαπον τν Γέροντα, ἐὰν σ νδιαφέρει να πρόσωπο κα θέλης ν τ βοηθήσης, ν χης μία ξεχωριστ φιλία, ν χης τν τάσι ν βλέπης κα ν ξαναβλέπης ναν νθρωπο, ν χης τν γωνία: ραγε τί γινε; ρθε τάδε; πς εναι; τότε Θεός σου πλέον εναι τάδε. π τν ρα πο μπαίνει μέσα σου κάποιο νδιαφέρον γι τν λλον, πο γίνεσαι οκεος κάποιου νθρώπου, κάποιας δέας, κάποιας πιδιώξεως, κάποιας πιθυμίας, π τν ρα κείνη γίνεσαι ξένος γι τν Θεόν, μπαίνει να στοιχεο νωμαλίας στν ζωή σου, διότι ατ δν συμβιβάζονται. Δν πορες πλέον ν ζήσης φυσιολογικ τν ζωή σου. Μόνον μία γάπη, μία σκέψις, μία λπίδα, να νειρο, φθάνει πόσο μλλον μία σύγκρισις ντίθεσις μ τν ζω τν λλων τν πιδιώξεων το μοναστηριο.Βεβαίως, εναι διαφορετικ τ τί θ κάνουν τ ρμόδια ργανα, τ τί θ κάνη θυρωρς γι τ θυρωρεο του, μάγειρας γι τ μαγειρεο του, πίτροπος γι τ πιτροπικά του καθήκοντα. λλ γ δν μπορ ν χω τέτοια νασχόλησι. Μπορ ν κάνω κάτι, φ’ σον εμαι τελείως ποξενωμένος. Βλέπω, λόγου χάριν, μία πέτρα στν μέση της αλς. Μπορ ν τν πάρω κα ν τν πετάξω, φ’ σον ατ πέτρα δν εναι γι μένα ντικείμενο δεσίματος, φ’ σον δν τ βάζω μ τος δελφούς μου πο καθάρισαν τν αλ κα δν τν πραν. Διαφορετικά, δένομαι κα γ μ κείνη τν πέτρα κα μ λες τς πέτρες τς αλς. Χρειάζεται ν εμαι τελείως προσπαθς κα περίεργος, ν ζ πάνω π λες τς καταστάσεις. φ’ ς στιγμς πέφτω μ μία ρώτησι μ μία συζήτησι, εμαι νας λωποδύτης το Θεο, κόμη κα ν εμαι μεγαλόσχημος. Ξεπέφτω π τ γγελικό μου πάγγελμα κα γίνομαι χοϊκς νθρωπος. Μόνον ποιος στέκεται σ ατ τ πνευματικ ψος μπορε ν π τι χει γρήγορσι. γρήγορσις εναι τ μέσον πο καθαιρε κα καθαιρε τς πιθυμίες κα τς βουλς το νθρώπου. Δν μπορε διαφορετικ ν καθαρισθ τ πιθυμητικ κα τ βουλητικό του νθρώπου, κόμη κα τ θυμικό, πο εναι πολ βαθ γιατί εναι βουτηγμένο στν γνώμη τς ψυχς. Ατ καθαρίζει τελευταο. πως ψυχ βγαίνει τελευταία, τσι κριβς κα γνώμη το νθρώπου ποβάλλεται τελευταία. λλ νθρωπος μπορε ν καθαρίση τν αυτό του π τς πιθυμίες κα τς βουλς κα ν τν κάνη καν ν ζ μ τν Θεόν. ταν γρήγορσίς του εναι διαρκής, τότε λες ο κινήσεις, ο πιθυμίες κα ο βουλς παύουν ν νεργον, πρακτον συνωθονται στ βάθος τς πάρξεώς του, δν μπορον ν βρον τρόπο ν διοχετευθον κε πο θέλουν, κα π ατ τν συμπίεσι προτιμον ν σηκωθον κα ν φύγουν, μαζ μ λους τους δαίμονες πο τς καλλιεργοσαν.πομένως, μοναχς εναι πάντοτε πλήρης χαρς κα πλήρης γρηγόρσεως κα τν μέρα κα τν νύκτα. φ’ ς στιγμς συναναστροφή μας μ τν λλον στ διακόνημα. στν τράπεζα στν περίπατο μς κατεβάζει τ φτερ τς γρηγόρσεως, χάνομε ,τι κερδίσαμε κα δν μπορομε ν ζομε ν Πνεύματι. Εναι σν ν γεμίζωμε, ν γεμίζωμε τν δεξαμεν κα μετά, νοίγομε τν π κα φεύγει λο τ νερό. Χρειάζεται τώρα ν ρχισωμ πάλι π τν ρχή, κα ποτ δν βρισκόμαστε μ τ Πνεμα τ γιον.
(ρχιμ. Αμιλιανο Σιμωνοπετρίτου. «Νηπτικ ζω κα σκητικο κανόνες», κδ. νδικτος- θναι 2011, σ. 445-450)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου