Σάββατο, 25 Οκτωβρίου 2014

Tὁ Ψαλτήριο καί ὁ γέροντας Πορφύριος






Στά βιβλία πού ἔχουν γραφεῖ γιά τό θεοφώτιστο γέροντα π. Πορφύριο ἀναφέρεται ἡ σχέση του μέ τό ἱερό Ψαλτήριο. Ὅταν πρωτοπῆγε στό Ἅγιο Ὅρος, οἱ γέροντες τόν ἔβαλαν στήν ἱερά Ἀκολουθία νά διαβάσει τά καθίσματα τοῦ Ψαλτηρίου. Αὐτός ὅμως δέν μποροῦσε νά διαβάσει οὔτε μία λέξη, οὔτε τήν πρώτη λέξη Μακάριος, τήν ὁποία καί συλλάβιζε: Μά-κά-ρί-ὅς. Ἡ ὑπακοή, ἡ ὑπομονή καί ἡ συνεχής ἄσκηση τόν ἔμαθαν ὄχι μόνο νά διαβάζει εὐανάγνωστα, ἀλλά καί νά ἐτυμολογεῖ εἰς ἄπειρον πνευματικόν βάθος τά θεία νοήματα καί βιώματά του, ἀλλά καί μεταγενέστερα νά στηρίζει τήν ἐν Χριστῷ πνευματική καθοδήγηση τῶν πιστῶν πάνω στό ἱερό Ψαλτήριο, σάν νά εἶναι θεόπνευστο πατερικό κείμενο. Καί φυσικά εἶναι θεόπνευστο, ἰσοστάσιο καί ἰσόκυρό της Καινῆς Διαθήκης κείμενο, ἀφοῦ ἀποτελεῖ καί τό πιό ἀντιπροσωπευτικό πνευματικό βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τήν ὁποία ἀνεπιφύλακτα καί ἀφειδῶς χρησιμοποιεῖ κατά τή θεία Λατρεία ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας.
Ψαλτήριο - Παρακλητική
Ὁ Ἅγιος Γέροντας συνήθιζε καί ὅταν βρισκόταν στά Καλλίσια καί στό Μήλεσι, ἐκτός βέβαιά της θείας Λατρείας, νά βάζει κάποιους μέσα στό κελλάκι του νά τοῦ διαβάζουν ἀπό τό Ψαλτήριο ἡ ἀπό τήν Παρακλητική ἐναλλάξ, γιατί θεωροῦσε καί τά δύο αὐτά ἱερά κείμενα ὡς θεραπευτικά διά πᾶν εἶδος πνευματικῆς, ψυχικῆς, γιατί ὄχι καί σωματικῆς ἀσθενείας. Ἤθελε μάλιστα νά γίνεται ἡ ἀνάγνωση μέ ἕνα σωστό τόνο, ἔτσι ὥστε ἡ ὅλη προσωπικότητα τοῦ ἐξομολογηθέντος πιστοῦ νά συγκροτεῖται ἀπό τήν ἀνάγνωση καί νά φεύγει παίρνοντας μαζί του ὡς ἱερό θεραπευτικό κανόνα τό Ψαλτήριο καί τήν Παρακλητική.
Οἱ πνευματικοί πατέρες καί τό Ψαλτήριο
Πολλοί ἄλλοι πνευματικοί πατέρες ἀνά τήν Ἁγία Ὀρθοδοξία μᾶς συνιστοῦν καί στά νεόφυτα πνευματικά τέκνα τους καί στά πιό καταρτισμένα νά ἐντρυφοῦν καί κατ’ ἰδίαν στή μελέτη τοῦ ἱεροῦ Ψαλτηρίου, οἱ μέν πρῶτοι γιά ἑδραίωση στήν ἐν Χριστῷ πνευματική ζωή, οἱ δέ δεύτεροι γιά διατήρηση καί αὔξηση τῆς θείας Χάριτος.
Ὁ Ἱερός Χρυσόστομος καί ὁ Μέγας Βασίλειος γιά τό Ψαλτήριο
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὁ Μέγας Βασίλειος καί πολλοί ἄλλοι Πατέρες, ὄχι μόνο ἔχουν ἑρμηνεύσει τό κείμενο τοῦ ἱεροῦ Ψαλτηρίου, τό ὁποῖο καί θεωροῦν θεόπνευστο, ἀλλά καί μέσα ἀπό τούς λόγους τούς φαίνεται ὁ ἴδιος κοινός φωτισμός τοῦ Αὐτοῦ Ἁγίου καί Τελεταρχικού καί Φωτιστικοῦ Πνεύματος, τό ὁποῖο φωτίζει καί τόν ἱερό συγγραφέα, τόν Προφητάνακτα Δαυίδ, καί τούς ἑρμηνευτές ἅγιους Πατέρας, ὥστε νά καθοδηγοῦν τό ποίμνιο τῆς Ἐκκλησίας. Διαβάζοντας τήν ἑρμηνεία τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου στό Ψαλτήριο, γιά παράδειγμα, βεβαιωνόμαστε ὅτι καί ὁ Δαυίδ καί ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἔχουν κοινή πνευματική καταγωγή, κοινούς ἱερούς λογισμούς, κοινά βιώματα, πνευματική συγγένεια. Διαβάζοντάς τους ἀμφοτέρους νομίζεις ὅτι ἔζησαν τήν ἴδια ἐποχή καί ἀντιμετώπισαν ἀπό κοινοῦ τά ἴδια ποιμαντικά προβλήματα.
Ὁ Δαυίδ πατέρας τοῦ Ψαλτηρίου
Μεγίστη σημασία δίνει ὁ ἱερός Χρυσόστομος στήν ἁγιαστική δύναμη τῆς μετανοίας καί ἀπό προσωπική ἐμπειρία καί ἀπό τή γνώση τῶν ἐνδομύχων τῶν ψυχῶν τῶν ποιμαινομένων του. Ἀκριβῶς τά ἴδια βιώματα ἀπολυτρωτικῆς μετανοίας μετά ἀπό τά γνωστά προσωπικά τοῦ παθήματα-ἁμαρτήματα φέρνει ὁ Προφητάναξ στό φῶς τῆς ἀνά τούς αἰῶνες διαχρονικῆς δημοσιότητος.
Εἶναι μεγάλη ἀδικία γιά τήν πάμπλουτη λειτουργική μας Παράδοση νά παραμερίζουμε χωρίς ἐνοχές τό ἱερά Ψαλτήριο ἀπό τίς ἱερές Ἀκολουθίες μας καί νά καταδικάζουμε ἑαυτούς καί ἀλλήλους στήν πνευματική ὀρφάνια.
Τουρκοκρατία - Ψαλτήριο
Καί ἄς μή ξεχνᾶμε ὅτι οἱ βασανισμένοι κάτω ἀπό τήν τουρκοκρατία πρόγονοί μας ἐπιβίωσαν μέ σωσίβιο λέμβο τήν Ἐκκλησία μας καί μέ ὁδηγητικά κουπιά σ’ ὁλόκληρη τήν παιδεία τούς τό ἱερά Ψαλτήριο καί τήν Παρακλητική.
Τά ἀναγνώσματα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης στούς πανηγυρικούς Ἑσπερινούς
Ἡ ἐνδοεκκλησιαστική ὑποτίμηση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης φαίνεται καί ἀπό τήν αὐθαίρετη μείωση ἤ τελεία ἀπομάκρυνση τῶν παλαιοδιαθηκικῶν ἀναγνωσμάτων ἀπό τούς Ἑσπερινούς μεγάλων Ἑορτῶν Δεσποτικῶν, Θεομητορικῶν ἤ Ἁγίων. Κρίμα ἐπίσης πού παραλείπουμε τά περισσότερα παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα τοῦ Μεγάλου Σαββάτου καί ἀρκούμαστε μόνο στά τρία.
Τά ἀναγνώσματα τῶν Μεγάλων Ἑσπερινῶν εἶναι ἐπιλεγμένα ἀπό τή Γένεση, ἀπό τά προφητικά καί διδακτικά Βιβλία ἤ ἀπό ἄλλα ἱστορικά, μεστά ὅλα δυνατῶν μηνυμάτων ἄκρως παιδαγωγικῶν. Ἐπίσης μεγίστης παιδαγωγικῆς καί πνευματικῆς σημασίας εἶναι τά κείμενα τῶν ὀκτώ Ὠδῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού περιλαμβάνονται στό Μέγα Ὡρολόγιο καί κανονικά μέ σειρά πρέπει νά διαβάζονται στόν Ὄρθρο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἤ πρέπει νά προηγοῦνται ὡς ὁδηγητικοί καί συνδετικοί στίχοι πρίν ἀπό κάθε τροπάριο τῶν ὑμνολογικῶν κανόνων, οἱ ὁποῖοι κανόνες ἀποκαλύπτουν τό μεγαλεῖο της θείας Λατρείας μας. Κατά τόν Ἅγιο Διονύσιο τόν Ἀρεοπαγίτη εἰκονίζουν τήν ἀπίστευτη γιά μας, τούς μή πεπαιδευμένους λειτουργικά, λαμπρότητα τῆς οὐράνιας θείας Λατρείας.
Οὐσιαστική πνευματική ἐν Χριστῷ ὠφέλεια ἔχει τό χριστεπώνυμο πλήρωμα κάθε φορᾶ πού τολμᾶμε ἀναλύσεις ἑρμηνευτικές, τοῦ Κυρίου συνεργοῦντος, τῶν παραπάνω ἀναφερθέντων παλαιοδιαθηκικῶν κειμένων. Ἔκπληξη, ἱερά ἐνθουσιασμό καί χαρά ἀναγεννητική μαζί μέ εὐγνωμοσύνη ἐκφράζουν οἱ πιστοί μας γιά τή γνωριμία μέ αὐτά τά κείμενα, πού εἶναι ἀνοιχτά παράθυρα τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν κατά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τό Χρυσόστομο.
Ἀλλά καί χωρίς ἀναλύσεις οἱ καλοπροαίρετοι ἄνθρωποι ὅταν ἀκροῶνται κατά τήν ἱερά Ἀκολουθία τά κείμενα αὐτά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μέ τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ροφοῦν ὡς ἠδύτατο μέλι πνευματικό τίς μυστικές πνευματικές βιταμίνες τους.
Πολεμική της Παλαιᾶς Διαθήκης ἀπό τούς δῆθεν Ἀρχαιολάτρες
Ἡ θεόπνευστη Παλαιά Διαθήκη σήμερα πολυβολεῖται ἀπό τούς δῆθεν λάτρεις τοῦ Ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ὡς κείμενο Ἑβραϊκό. Ἐσκεμμένα ὅμως ἐθελοτυφλοῦν μπροστά σ’ ἕνα κείμενο ἑλληνικό-ἑλληνικότατο. Θά ἔπρεπε, ἄν πράγματι εἶναι λάτρεις τῶν προγονικῶν θησαυρῶν μας καί ὄχι στυγνοί αἱρετικοί, νά ἐντάξουν στήν ἀρχαιοελληνική περιουσία μας καί τήν Παλαιά Διαθήκη, τόν ἀμύθητο πλοῦτο τῆς θαυμάσιας καί θεόπνευστης ἑρμηνευτικῆς ἑλληνιστικῆς παραγωγῆς. Προφανέστατα κανείς ἀπ’ αὐτούς δέν ἔχει διαβάσει οὔτε μία φορά τό ἑλληνικό κείμενο τῶν Ἑβδομήκοντα. Ὁτιδήποτε ρυπαρό καί ποταπό λέγεται κατά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀσφαλῶς καί θά προέρχεται ἀπό τά γνωστά ἡ ἄγνωστα ἀποκρυφιστικά κέντρα τῆς Νέας Ἐποχῆς πού ἔχουν ἕτοιμες κονσέρβες κατά οἱουδήποτε κειμένου σχετικοῦ μέ τή θεανδρικότητα τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, τοῦ Κυρίου μᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐπειδή δέ θέλουν οἱ νεοεποχίτες νά πολεμήσουν ἀνοιχτά τήν Καινή Διαθήκη καί νά φανοῦν ὠμοί ἀντίχριστοι, βάλλουν κατά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἡ ὁποία προϋποθέτει συνολική γνωριμία μαζί της καί σοβαρή ἑρμηνεία. Κατ’ αὐτόν τόν τρόπο ἔμμεσα σπέρνουν τήν ἀμφιβολία καί κατά τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀφοῦ ἀμφότερες συνδέονται καί, κατά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ἀλληλοπεριχωροῦνται.
Ἀκόμη πιό λυπηρό ὅμως εἶναι ἐνδοεκκλησιαστικοί ἄνδρες νά ὑποτιμοῦν, ὡς μή ὤφειλε, τήν Παλαιά Διαθήκη καί νά ἐπηρεάζονται ἀπό τήν ἀσέβεια.
Μία μικρή μερίδα κουλτουριάρηδων θεολόγων ἤ ἐφημερίων λειτουργῶν τῆς Ἐκκλησίας μᾶς μιλοῦν ὑποτιμητικά γιά τίς εὐχές τῆς γεννήσεως καί τοῦ σαραντισμοῦ, διότι κατά τήν ἐκτίμησή τους ἔχουν παλαιοδιαθηκική νοοτροπία. Αὐτή φαίνεται: α) ἀπό φράσεις πού μιλοῦν γιά προβλήματα καί γιά καθαρμό τῆς λεχούς ὅπως συνέβαινε στίς ἀντίστοιχες εὐχές τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, β) γιά συγχώρεσή της ὅπως στήν Παλαιά Διαθήκη, γ) δέν ἐκφράζουν χαρά καί ἐνθουσιασμό γιά τή γέννηση ἑνός νέου ἀνθρώπου.
Ἄς δοῦμε μία-μία αὐτές τίς κατηγορίες:
 Άδικη ἤ ἀρνητική κριτική τῶν εὐχῶν γεννήσεως
Ἡ ἀρνητική κριτική γιά τίς εὐχές τῆς γεννήσεως εἶναι κενή φιλολογία. Γιατί μόνο οἱ ἴδιες οἱ γυναῖκες ξέρουν πόσο ἀφόρητες εἶναι οἱ ὠδίνες τοῦ τοκετοῦ, πόσο ἐνοχλητικές εἶναι οἱ ἐπιλόχιες δοκιμασίες καί πόσοι οἱ διαρκῶς ἀναφυόμενοι κίνδυνοι γιά τό νεογέννητο. Μόνο αὐτές αἰσθάνονται, μετά ἀπό τίς ὁριακές περιπέτειες τῆς γεννήσεως τοῦ μωροῦ τους, τήν προσφερόμενη χαρισματική ἀνακούφιση τῶν εὐχῶν τῆς γεννήσεως. Οἱ δοκιμασίες καί οἱ ὄντως ὁριακοί κίνδυνοι δέν ἐπιτρέπουν στή νέα μητέρα τήν πολυτέλεια τῆς κουλτουροπροβληματικῆς πάνω στίς εὐχές, ἀφοῦ καί τόν κίνδυνο ἔχουν βιώσει ὑπαρξιακά καί τήν ἀπολύτρωση καί τήν εὐχαριστία γιά τό αἴσιο γεγονός τῆς γεννήσεως τοῦ νέου ἀνθρώπου. Σταυροαναστάσιμες εἶναι οἱ ἐμπειρίες κάθε καινούργιας μητέρας, ἀνάλογες μέ ἐκεῖνες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.
Ἡ Παναγία μας, ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ ὁποία γέννησε χωρίς ὠδίνες καί ἐπιλόχιες ταλαιπωρίες, δέν διανοήθηκε νά ἀποφύγει τίς εὐχές περί καθαρισμοῦ κτλ. Οὔτε ὁ Συμεών ὁ Θεοδόχος ἀρνήθηκε νά ἐπιτελέσει τόν ἐκκλησιασμό, τό σαραντισμό τῆς Παναγίας μας καί τοῦ Κυρίου μᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ μέ τό σκεπτικό ὅτι Αὐτός εἶναι ὁ Σωτήρας τοῦ κόσμου. Μολονότι τά χέρια τοῦ ὑπερήλικος Συμεών ἦταν σχεδόν παραλελυμένα, παρά ταῦτα ἀπέκτησαν νεανική ἰσχύ γιά νά σηκώσουν τό βρέφος Ἰησοῦ πού ἦταν ὁ Σωτήρας ὅλου του κόσμου, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Ἡ ἔννοια τῆς συγχώρησης στίς εὐχές γεννήσεως
Ἀπό εὐχές συγχωρητικές εἶναι γεμάτη ἡ Ἐκκλησία μας. Ὄχι μόνο ἡ Ἐκκλησία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης αἰσθανόταν τήν ἀνάγκη νά ζητᾶ ἐνοχοποίηση, ἀλλά καί στήν ἐποχή τῆς Χάριτος τῆς Καινῆς Διαθήκης οἱ συγχωρητικές εὐχές βρίσκονται σέ ὅλες τίς ἱερές Ἀκολουθίες. Τό-αἴτημα τῆς συγχωρήσεως εἶναι βαθύ πνευματικό, ψυχολογικό καί ὑπαρξιακό αἴτημα. Ἀγκαλιάζει ὅλο τόν ἄνθρωπο, τόν πανάνθρωπο, ὁ ὁποῖος μέ μικρές διαφοροποιήσεις κατά ἐποχές στή δομή τοῦ εἶναι ὁ Ἴδιος καί ἔχει βαθειά τήν ἀνάγκη νά ἀποκαταστήσει τίς σχέσεις του μέ τό Θεό διά τῆς συγχωρήσεως καί μετανοίας.
Ἡ χαρά στίς εὐχές γεννήσεως
Ἡ χαρά γιά τήν γέννηση τοῦ νέου ἀνθρώπου εἶναι δεδομένη. Ὅμως καί ὅλο τό ὕφος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅπως καί τῆς Καινῆς Διαθήκης, εἶναι ὕφος χαρᾶς ὀντολογικῆς, χαρᾶς χαρισματικῆς καί ὄχι ρηχῆς, συναισθηματικῆς. Ἡ Παλαιά Διαθήκη γνωρίζει ἅ) τό ἀρχικό σχέδιο τοῦ Θεοῦ καί β) τό σχέδιο τό ἐναλλακτικό της οἰκονομίας. Γι’ αὐτό, ἐνῶ θεωρεῖ τή δημιουργία τοῦ νέου ἀνθρώπου ὡς μέγιστο γεγονός πού ἔχει διαχρονικές, ἀσύλληπτες καί αἰώνιες «εἰς αἰώνας αἰώνων» διαστάσεις, ὅμως γνωρίζει καλά ἡ Παλαιά Διαθήκη καί ἀποδέχεται καί ἡ Καινή Διαθήκη, ὅτι ὅλο τό γεγονός τῆς γεννήσεως συνέβη μεταπτωτικά καί ἐπιβαρύνεται ὡς ἑνιαῖο τό ἀνθρώπινο γένος μέ τήν ἔνοχή της παρακοῆς. Αὐτή ἡ ἔνοχη ἀκυρώνεται καί καθαρίζεται μέ τήν ὑπακοή τοῦ ἀνθρώπου στή Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία, μέ χαρισματική πνευματική ἔναρξη τά δύο Μυστήρια τοῦ ἱεροῦ Βαπτίσματος καί τοῦ ἁγίου Χρίσματος, πού μόνο στήν Ἁγία Ὀρθοδοξία μᾶς τελοῦνται σωστά, καί θεωρητικά καί πρακτικά. Τά δύο Μυστήρια, Βάπτισμα καί Χρίσμα, ἀντιστοιχοῦν στίς δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ κατά τόν Ἅγιο Συμεών Θεσσαλονίκης, γι’ αὐτό καί ἀλληλοπεριχωροῦνται καί ὡς δῶρα χαρίζονται ἀκόμα καί στά ἀρτιγέννητα βρέφη.
Ἑπομένως καί χαρά πνευματική ἐκφράζουν οἱ εὐχές τῆς γεννήσεως καί τοῦ σαραντισμοῦ, ἀλλά καί κάποια λύπη γιά τή μεταπτωτική κατάσταση πού ὅλοι μας κουβαλᾶμε (καί ἡ λεχώνα καί τό ἀρτιγέννητο). Προσπαθοῦμε μέ τά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας νά ἀποβάλουμε τό σῶμα καί τόν ἄνθρωπο τῆς παρακοῆς καί νά χριστοποιηθοῦμε διά τῆς προσωπικῆς μας ἀσκήσεως καί τῶν ἱερῶν Μυστηρίων.
Συνοψίζοντας συμπεραίνουμε ὅτι τό γεγονός τῆς γεννήσεως ἐπιβαρύνθηκε μέ τή μεταπτωτική παρακοή, ἀφοῦ μετά τήν παρακοή καί ἔξω ἀπό τόν Παράδεισο λειτούργησε ἡ σχέση γάμος-σέξ-κυοφορία- τοκετός-γέννηση καί αὐτό οἱ εὐχές ἐκφράζουν ὡς παλαιοδιαθηκική ἐμπειρία. Ὅμως μέ τό Μυστήριο τοῦ γάμου καί μέ τίς εὐχές τῆς γεννήσεως καί τοῦ σαραντισμοῦ πού ἔχουν καί τήν ἐμπειρία τῆς Χάριτος τῆς Κ.Δ. δίνεται τό χαρμόσυνο μήνυμα τῆς γεννήσεως τοῦ ἀνθρώπου πού προέρχεται, ἔστω μέσω τῆς μεταπτωτικῆς λειτουργίας τοῦ γάμου, μέ τήν εὐλογία τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας, ἐν ἀναμονή μάλιστα τοῦ Βαπτίσματος καί τοῦ Χρίσματος, μέσω τῶν ὁποίων τό νεογέννητο γίνεται καί νεοφώτιστο μέλος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, μετέχον πλέον ὡς ζωντανό μέλος στά Ἄχραντα Μυστήρια.
Ἀμφισβήτηση τῶν παλαιοδιαθηκικῶν εὐχῶν τοῦ γάμου
Μία πιό σοβαρή ὑποτίμηση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης διαπιστώνουμε στά πορίσματα τοῦ Δ' Λειτουργικοῦ Συμποσίου Στελεχῶν τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, τό ὁποῖο ἀσχολήθηκε μέ τά τοῦ γάμου καί τήν ἱερολογία του.
Δέν εἶναι βέβαιά του θέματός μας νά ἀναπτύξουμε τήν ἀμφισβήτηση πού δημιουργοῦν τά πορίσματα τοῦ Συμποσίου στούς ἁπλούς καί μόνο ἀναγνῶστες, ἀφοῦ, ὅπως ἀναφέρθηκε ἀπό κάποιους ἀκαδημαϊκούς καί κληρικούς ὁμιλητές, ἀπό τόν 16ο αἰώνα καί ἐντεῦθεν ὁλοκληρώθηκε ἡ ἱερά Ἀκολουθία ἀρραβῶνος καί γάμου. Στό 8ο ἄρθρο τοῦ Συμποσίου προτείνεται ἡ παράλειψη τῆς τελευταίας εὐχῆς τοῦ ἀρραβῶνος καί οἱ δύο πρῶτες εὐχές τοῦ γάμου. Τό πόρισμα αὐτό προέκυψε ἀπό ἀντίστοιχες εἰσηγήσεις ὁμιλητῶν ἀκαδημαϊκῶν θεολόγων, οἱ ὁποῖοι θεώρησαν τίς ὡς ἄνω ἀναφερθεῖσες εὐχές παλαιοδιαθηκικές. Ἡ σύγχρονη νοοτροπία κατ’ αὐτούς δέ συμφωνεῖ μέ τήν παράθεση τῶν μνημονευόμενων πανάρχαιων ζευγαριῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ἡ νοοτροπία τῶν θεολόγων ὁμιλητῶν εἶναι εὐθυγραμμισμένη στήν πράξη μέ τήν νοοτροπία τῶν πολεμίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀπό ἀφέλεια, εἴτε ἀπό ἄγνοια, εἴτε ἀπό συγκεκριμένη σκοπιμότητα λόγω συνδέσεώς τους μέ διαφόρων εἰδῶν σέκτες ἀρχαιονεοειδωλολατρικοῦ τύπου, θέλουν νά ἐπιβάλουν τήν αἵρεση μέσα στήν Ἐκκλησία καί δή σ’ αὐτό τό μέγα κατά Παῦλο Μυστήριο πού συγκεφαλαιώνει ὅλη τή θεανθρωπολογία τῆς Ἁγίας Ὀρθοδοξίας μας.
Εἶναι ἐκκλησιολογική αὐτή ἡ νοοτροπία; Ἄν τολμήσουμε νά ἐφαρμόσουμε ἀναγκαστικά τήν παραπάνω πρόταση, δηλαδή τήν ἀπάλειψη τῶν ἐν λόγω εὐχῶν, θά μᾶς κράξει ὁ λαός μας. Μπορεῖ νά μή γνωρίζουν οἱ μελλόνυφοι καί οἱ οἰκεῖοι τους τούς αἰῶνες πού θεσπίστηκαν οἱ παραπάνω εὐχές, ὅμως ἀπό τήν ἐφημεριακή τριακονταετῆ ἐμπειρία μου πιστεύω ὅτι οἱ πιστοί μας, ὡς ὀρθόδοξα πραγματικά βαπτισμένοι καί μυρωμένοι, διαθέτουν κριτήριο λειτουργικό, ἀφοῦ ὁ γάμος ἔχει ἄμεση σχέση μέ τή ζωή τους καί μέ τήν προκοπή τους. Ὡς ζεῦγος καί ὡς δυνάμει οἰκογένεια, ὅσο καί ἄν δέν ἐκκλησιάζονται συχνά, ἔχουν τήν εὐαισθησία οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοί νά ξεχωρίζουν μία μίνι ἀκολουθία γάμου ἀπό τήν παραδοσιακή πού τήν ἔχουν χιλιοακουσμένη ἀπό ἄλλους γάμους φίλων καί συγγενῶν.
Ἄλλωστε, γιά νά μιλήσουμε καί θεολογικότερα ἐμεῖς, οἱ μάχιμοι ἐφημέριοι, αἰσθανόμαστε ἀπέραντη χαρά καί κατάνυξη ὅταν ἀναφέρουμε στίς πρῶτες εὐχές τοῦ γάμου τά ζευγάρια τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού εὐλογήθηκαν ἀπό τό Θεό καί πρόκοψε ὁλόκληρη ἡ ζωή τους. Θά γίνουμε καί μεῖς πολέμιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὅπως καί οἱ σημερινοί νεοειδωλολάτρες - τάχα Ἑλληνιστές; Δέν ἐκτιμᾶμε καί μεῖς τήν ἀρχετυπικότητα τοῦ Μυστηρίου τοῦ γάμου πού ἔχει ἁπλωμένες τίς ρίζες του στούς παμπάλαιους αἰῶνες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί φτάνει μέχρι σήμερα; Εἶναι ἐκκλησιολογική νοοτροπία τό νά ἀφαιρέσουμε τίς εὐχές αὐτές, ἐπειδή πρωτοεμφανίστηκαν τό 14οαιώνα; Εἶναι λίγοι οἱ αἰῶνες ἀποδοχῆς τῶν εὐχῶν ἀπό ἑκατομμύρια πιστῶν πού εὐλογήθηκαν ὅπως ὁ Ἀβραάμ καί ἡ Σάρρα καί μεγαλούργησαν;
Εἶναι δυνατόν νά κάνουμε ὑπακοή σέ κάποιους ποῦ θέλουν τήν ἀλλοίωση τοῦ τόσο χαρισματικοῦ Μυστηρίου μέ τό «ἔτσι θέλω»; Ἔχουμε τελέσει χιλιάδες γάμους στήν πολυάνθρωπη ἐνορία μας (ὅπως καί χιλιάδες ἄλλοι Ἱερεῖς φυσικά ἔχουν εὐλογήσει χιλιάδες γάμους σ’ ὅλες τίς μικρές καί μεγάλες ἐνορίες τους). Οὔτε ἕνα ζεῦγος ποτέ μά ποτέ δέ δυσανασχέτησε γιά καμιά μά καμιά εὐχή τοῦ γάμου. Εἶναι λειτουργική ἀνανέωση ἤ ἀναγέννηση νά πάει κανείς κόντρα στό λαό; Πολλές φορές οἱ πιστοί στεναχωριοῦνται καί μᾶς κατηγοροῦν ὅταν συντομεύουμε τό χρόνο τοῦ γάμου καί κόβουμε (ἀναγιγνώσκουμε μυστικά) τήν τελευταία εὐχή τοῦ ἀρραβῶνος καί τήν πρώτη μεγάλη εὐχή τοῦ γάμου. Φαντασθεῖτε τί θά γίνει στό χριστεπώνυμο πλήρωμά μας, ἄν κόψουμε καί τή δεύτερη θεμελιώδη εὐχή τοῦ γάμου! Πιστεύω ὅτι οὔτε καί οἱ ἀνανεωτές θά ἀντέξουν τίς ἀντιδράσεις τοῦ λαοῦ μας, ἄν δικτατορικά προβοῦν στίς ἀνανεώσεις τους.
Ἀξία τῶν Τυπικῶν της θ. Λειτουργίας 
Ὑποτιμᾶμε βάναυσα τήν Παλαιά Διαθήκη ὅταν ἀπό τή θεία Λειτουργία, πού εἶναι ἡ ἀποκορύφωση ὅλων τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν καί προσευχῶν, ἐξοβελίζουμε τήν Παλαιά Διαθήκη. Οἱ δύο ψαλμοί 102οςκαι 145οςπου ψάλωνται ὁλόκληροι στήν ἀρχή τῆς θείας Λειτουργίας, οἱ ὁποῖοι ὀνομάζονται καί Τυπικά, φέρνουν ὅλον τό χριστοποιούμενο, κόσμο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μέσα στό χῶρο τῆς Μίας Ἁγίας Ἐκκλησίας. Ἔτσι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μέ τό θάνατό Του καί τήν Ἀνάστασή Του γεφύρωσε τό χάσμα μεταξύ Παλαιᾶς καί Καινῆς Διαθήκης καί τῶν ἀντιστοίχων κόσμων τους. Ἑνιαία ἡ Ἐκκλησία τῶν τέκνων τοῦ Χριστοῦ τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης μέσω τῶν δύο παραπάνω ψαλμῶν ἐκφράζει τήν ἀπέραντη εὐγνωμοσύνη τῶν πιστῶν γιά τίς ἄπειρες εὐεργεσίες τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ. Ἀπίστευτη καί μοναδική λαμπρότητα δίνει ἡ παρουσία τῶν Τυπικῶν στή θεία Λειτουργία, πού ὅταν παραλείπονται χάνει πραγματικά τό ἐκκλησίασμα μία τόσο δυνατή εὐκαιρία δοξολογίας πρός τόν Πατέρα, τόν Υἱό καί τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό χορηγό πάσης χαρᾶς, εὐλογίας, δημιουργίας καί αἰώνιας ζωῆς.
Κοσμικότητα χωρίς Παλαιά Διαθήκη 
Ὅταν ἀφήνουμε τήν ψυχή μᾶς πεινασμένη καί διψασμένη ἀπό τό ζωντανό καί χαρισματικό λόγο τοῦ Θεοῦ, τό λόγο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἕνα πολύ εὐρύχωρο ἀγωγό της θείας Χάριτος, δέν παραχωροῦμε δικαιώματα στό κοσμικό πνεῦμα καί στό κοσμικό φρόνημα;
Ἄν ὡς ἄτομα θρησκευόμενα καί ὡς σύνολο θρησκευόμενο εἴχαμε σταθεροποιήσει μία ὀρθόδοξη αὐθεντική πνευματικότητα, θά ἐπιθυμούσαμε νά ἀποκτήσουμε μερίδιο κοσμικῆς δόξης, μετέχοντας κενόδοξα στούς ἀναβιώνοντες τήν νεοεποχίτικη ἀρχαιοελληνική εἰδωλολατρία ἐπικείμενους Ὀλυμπιακούς ἀγῶνες; Ἄν πράγματι εἶχε διαφωτίσει τό νοῦ μας καί τήν ψυχή μας ἡ ἄκτιστη Χάρη τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, καί τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, δέν θά ἐπιδιώκαμε μέ ἔνθερμο προφητικό καί ἀποστολικό ζῆλο νά τελεσθεῖ ὁ ὀρθόδοξος ἐγκαινιαστικός Ἁγιασμός στήν ἔναρξη τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων; Πληροφορούμαστε ὅτι διστάζουν ἤ ντρέπονται oι ὑπεύθυνοι Ἐκκλησιαστικοί νά προτείνουν κάτι τέτοιο, μήπως θεωρηθοῦν ἀναχρονιστές. Μακάρι ἡ πληροφορία μας νά εἶναι ἐντελῶς ψευδής. Γιατί, τέλος, νά ἔχουμε τόσο ἄγχος νά μαζέψουμε ἐθελοντές, ἀφοῦ οἱ πάντες γνωρίζουν τά τεράστια διακινούμενα καί διαπλεκόμενα οἰκονομικά ὀφέλη στούς ἐπιτήδειούς του ἐθελοντισμοῦ καί καθόλου στούς ἐθελοντές; Δέν προκαλεῖται ἔτσι τό φιλότιμο καί ἡ νοημοσύνη τοῦ ἔχοντος κοινό νοῦ νεοέλληνα;
Ἀντί ἐπιλόγου
Ἐπιτρέψατέ μου, ἀντί ἐπιλόγου, μία προσωπική δημόσια ἐξομολόγηση καί ἐμπειρία ἄμεσα σχετιζόμενη μέ τά προαναφερθέντα.
Πολλοί ἀπό σᾶς γνωρίζετε ἴσως τήν οἰκογενειακή μου, οἰκονομία Χριστοῦ, περιπέτεια. Τά σαρκικά μου παιδιά σέ ἡλικίες 1, 3, 5 καί 6 ἐτῶν ἔμειναν ὀρφανά ἀπό τή μητέρα. Εὔκολα ἀντιλαμβάνεσθε τή σωρεία τῶν ἐπιγενόμενων προβλημάτων. Τά πιό ὀδυνηρά ἦταν τά ψυχολογικά, πού φαίνονταν γιά χρόνια λίαν ἀδυσώπητα καί ἀξεπέραστα.
Σ’ αὐτήν τήν καταιγίδα μπλέχτηκε καί ἡ γιαγιά, ἡ μητέρα τῆς μητέρας. Ἄνθρωπος ὀλίγων γραμμάτων, τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, μέ γεμάτη ὅμως τήν πνευματική της φαρέτρα ἀπό τόν πλοῦτο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τόν ὁποῖο παλαιοδιαθηκικό πλοῦτο εἶχε φιλόπονα καταθέσει στήν ψυχή τῆς γιαγιᾶς ὁ ἄριστος, ταπεινός καί διδακτικότατος πνευματικός της πατέρας. Ἡ γιαγιά κάθε βράδυ διηγεῖτο ἀπό στήθους διάφορες ἱστορίες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τῆς ὁποίας τό περιεχόμενο κατεῖχε ὅσο ἐλάχιστοι θεολόγοι, ἐνίοτε δέ καί κάποιες Ἱστορίες τῆς Καινῆς. Ὅταν τά παιδιά ἔκλειναν τά μάτια τους, ἡ γιαγιά κουρασμένη ἀπό τόν κόπο τῆς ἡμέρας, σταματοῦσε τήν συναρπαστική της διήγηση. Τά παιδιά, ἐνῶ εἶχαν μισοκοιμηθεῖ, πετάγονταν καί τῆς ζητοῦσαν νά συνεχίσει. Ἡ γιαγιά συνέχιζε ἐπί χρόνια νά προσφέρει ἀπό τήν ἀνεξάντλητη μνήμη της καί νά ξετυλίγει τούς θησαυρούς τῆς χάριτος στίς τρυφερές ψυχές τῶν τραυματισμένων παιδιῶν. Ἡ Παλαιά Διαθήκη, διαπιστώσαμε ὅλοι οἱ γύρω συγγενεῖς κάποια στιγμή, εἶχε γίνει βάλσαμο θείας παρηγοριᾶς, φάρμακο καί τελική ὁριστική ἴαση.
Δέν εἶναι ἐγκληματικό, ἐγκληματικότατο νά ἐγκαταλείπουμε ἐμεῖς σήμερα τά παιδιά μας καί τά ἐγγόνια μας καί ὅλη τήν ἐπερχόμενη νέα γενιά στά νύχια καί στά δόντια τοῦ νοητοῦ δράκοντος, πού μέσα στά σπίτια καί σ’ ὅλη γενικά τήν κοινωνία φέρνει ἡ τηλεόραση, πού ὅλο καί περισσότερο ἀπειλητικά ἁπλώνει τά πλοκάμια της ὡς πανίσχυρος ἄμβωνας τῆς Νέας Ἐποχῆς;
Δέν εἶναι ἔγκλημα νά περιθωριοποιοῦμε εἴτε θεσμικά εἴτε ἀνεπίσημα, σκόπιμα, ἤ ἀπό ἀμέλεια, ἄμεσα ἤ ἔμμεσα, ὅπως παραπάνω ἀναπτύξαμε, τούς θησαυρούς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἐνῶ κατορθώματα, ἐνῶ θαύματα, μποροῦμε νά ἐπιτελέσουμε μέ τήν ἄκτιστη Χάρη της;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου